Inne sztuki walki

AIKI-JITSU

Charakterystyka systemu
Aiki-Jitsu jest sztuką walki wywodzącą się z Japonii, której podstawy techniczne powstały przeszło tysiąc lat temu. W sferze czysto fizycznej używa się bloków, unieruchomień i rzutów. Na poziomie technicznym jest to sztuka w której praktykuje się formy wywodzące się ze starojapońskich szkół jujutsu, zapożyczone są również formy pochodzące z ken jutsu czyli sztuki posługiwania się mieczem. Aikijujutsu nie jest statyczną sztuką walki, ogromne znaczenie mają w niej dynamiczne ruchy całego ciała. Podstawową zasadą jest wykorzystanie siły przeciwnika. Osoba broniąca się próbuje przejąć kontrolę nad przeciwnikiem atakującym frontalnie, starając się wykorzystać jego samego oraz wykorzystując ruchy koliste. Jeżeli ten sposób obrony jest zablokowany przez napastnika broniący może w pewnych sytuacjach wykonać rzut lub zastosować techniki kontrolujące (osae waza). Unikane jest nadmierne wykorzystywanie siły. W zasadzie aikijujutsu jest sztuką walki o charakterze defensywnym. Aikijujutsu jest bierne aż do momentu wystąpienia ataku. Tylko wtedy akcja może być wykonana. Praktyka aikijujutsu zawiera w sobie dużą ilość technik ręcznych – obrony gołymi rękami, lub przeciwko broniom: ken jutsu, iai jutsu, bo i jo jutsu itp. W treningu aikijujutsu wykorzystuje się: bokken (drewniany miecz), tanto (nóż), tambo (pałka o dł. 30-35 cm), jo (kij dł. do 130 cm). Broń wykonana jest z drewna aby uniknąć zranienia partnera. Praktyka z broniom uczy prawidłowego poruszania się, efektywnego dystansu i realnego kierunku ataku w walce. Obrona rękami jest bezpośrednia, racjonalna, realna i skuteczna we wszystkiego rodzaju ataków. Styl aikijujutsu jest krótki, estetyczny i może być dowolnie wzmocniony. Sztuka ta dąży do poszukiwania wewnętrznego stanu AIKI w swej pierwotnej formie.

Historia Aiki – Jitsu
Aiki Jitsu jest sztuką walki wywodzącą się z Japonii, której podstawy techniczne powstały przeszło tysiąc lat temu dla celów wojskowych. W sferze czysto fizycznej używa się bloków, unieruchomień i rzutów. Na poziomie technicznym jest to sztuka w której praktykuje się formy wywodzące się ze staro japońskich szkół JuJutsu, zapożyczone są również formy pochodzące z Ken Jutsu czyli sztuki posługiwania się mieczem.

Nazwę Aiki Jitsu przetłumaczyć można jako technikę (jitsu) skoncentrowanej, zharmonizowanej (ai) świadomości, względnie ducha lub umysłu (ki). Termin aiki, podobnie jak ju, wskazuje na sposób wykonania techniki i metodę użycia w walce ciała. Cała koncepcja aiki obraca się wokół stosowania wewnętrznej energii ki w harmonii ai z różnymi wymaganiami i okolicznościami towarzyszącymi walce. Poprzez „złączenia” własnej strategii z działaniami przeciwnika możliwe stawało się kontrolowanie zarówno jego samego, jak i przebiegu całego starcia. Ze względu na to, że większość tych metod zanikała, nie możemy dzisiaj niestety stwierdzić nic pewnego na temat tego, jak osiągano ten cel od strony technicznej.

Za założyciela systemu Aiki JuJutsu uważa się wybitnego wodza japońskiego średniowiecza Yoshimitsu Minamoto (1056-1127), który dokonał tego w pierwszej połowie XII wieku Minamoto (inna wymowa tego nazwiska to Genji) wywodzącym się od księcia Sadazumi, syna cesarza Seiwa panującego w latach 858-876. Następnie kultywowany przez boczną linię rodu Minamoto, pochodzącą od syna założyciela stylu – Yoshikiyo Minamoto, który osiedlił się w prowincji Kai i przybrał nazwisko Takeda. System pierwotnie nazywany Aiki-Jitsu (używano zresztą różnych nazw) rozwijany wewnątrz klanu przetrwał w jedności do XVI wieku. Na wiek ten przypada szczyt potęgi rodu Takeda, a to za sprawą wybitnej postaci znakomitego wodza i polityka Shingena Takedy (1521-1573), który znacznie rozszerzył granicę swego księstwa i pretendował do zjednoczenia pod swym panowaniem całej Japonii. Po śmierci Shingena jego syn i następca Katsuyori Takeda (1546-1582) pozbawiony tak wybitnych zdolności militarnych, dał się wciągnąć w nową wojnę z Tokugawą. W bitwie pod Nagashino w 1575 roku siły Tokugawy dzięki przewadze liczebnej , zadały druzgocącą klęskę armii rodu Takeda. Cios ostateczny zadano Takedom wkraczając do ich macierzystej prowincji Kai. W toku kampanii 1581-1582 reszta armii tego rodu została pokonana a sam Katsuyori popełnił samobójstwo. W wyniku klęski klanu Aiki Jitsu rozpadło się na dwie główne gałęzie: Takeda-ryu (wywodzącą się od młodszego brata Shingen’a Takedy – Nabukado Takedy) i Daito-ryu (wywodzącą się od młodszego syna Shingen’a – Kunitsugu Takedy). Do XIX wieku do pełnej wiedzy w Aiki Jitsu dopuszczano jedynie członków szeroko pojętego klanu Takeda. Wyjątkiem stał się Sokaku Takedy (1859-1943). Zdecydował się na rozpowszechnienie, dotąd rodzinnego stylu poza swym rodem.

O sensei Sokaku Takeda,
Daito Ryu Aiki Jitsu
Takeda Sokaku był powszechnie krytykowany za swój nieznośny charakter, arogancję i nieprzystosowanie do nowych czasów. Aby zrozumieć tego człowieka, trzeba wiedzieć, że wychowany przez wojowników z klanu Takeda, nigdy nie zaakceptował nowych czasów. Do końca swych dni pozostał dumnym bushi, być może ostatnim prawdziwym samurajem. i nadał stylowi jego obecną nazwę, by oddać hołd pamięci przodków. Nazwa brzmi „Daito-ryu Aikijujutsu”. Pośród licznych uczniów Sokaku Takedy był jeden z wyjątkowymi zdolnościami: Morihei Ueshiba (1883-1969). Mistrz Morihei Ueshiba modyfikując DAITO RYU, wyeliminował niebezpieczne techniki, czyniąc z niego sztukę walki współczesnej, wychowawczej i duchowej. Przyczyniło się to do wzrostu popularności jego szkoły. Tak powstało AIKIDO.

 

O sensei Morihei Ueshiba,
uczeń Sokaku Takedy. Twórca Aikido
Obecnie Aiki Jitsu propagowane jest w olbrzymiej ilości styli i odmian: Yoseikan, Aikibudo oraz Hakko-ryu. Podstawowe linie Aiki Jitsu to do dziś funkcjonujące style: Daito-ryu oraz Takeda-ryu.

Metody wykonania technik:
Daitoryu JuJutsu, Daitoryu Aiki JuJutsu, Daitoryu Aiki no Jutsu

Podobnie jak istnieją trzy formy ćwiczenia technik: z pozycji stojącej, siedzącej i mieszanej, tak też istnieją trzy różne metody wykonywania technik i kontrolowania przeciwnika. Daitoryu JuJutsu opiera się głównie na atemi, czyli uderzeniach lub kopnięciach wymierzonych w czułe punkty ciała przeciwnika. Daitoryu Aiki JuJutsu jest metodą łączącą atemi z technikami aiki. Daitoryu Aiki no Jutsu polega przede wszystkim na technikach aiki.

Daitoryu JuJutsu jest systemem przeznaczonym głównie dla ludzi młodych, w którym atemi wykonuje się z pełną siłą, a stawy przeciwnika atakuje się najprostszymi metodami. techniki te są bardzo dobre jako forma treningu podstawowego. techniki Daitoryu Aiki JuJutsu łączące atemi z zasadami aiki są odpowiednie dla ludzi starszych. Nacisk kładzie się tutaj nie na brutalną kontrolę przeciwnika, a na bardziej skomplikowane dźwignie uelastyczniającej stawy partnera. W przeciwieństwie do niezwykle silnych kontrataków i mocnych dźwigni charakteryzujących dwa poprzednie systemy, w technikach Daitoryu Aiki no Jutsu ruch zostaje sprowadzony do minimum, a kontrola polega przeciwnika odbywa się przy użyciu siły psychicznej, a nie fizycznej. Na tym też polega istota Daitoryu.

Morihei Ueshiba
Morihei urodził się 14 grudnia 1883r w Tanabe na wyspie Honsiu. Był jedynym mężczyzną z piątki rodzeństwa. Po ojcu miał zdecydowany charakter a po matce odziedziczył zainteresowanie religią i sztuką. Jako dziecko nie lubił przebywać z innymi dziećmi na zabawach podwórzowych, wolał siedzieć w domu i czytać religijne historie o buddyjskich cudach. Tak zalągł się w nim pomysł zostania duchownym. Zaczął studiować Zen i chińską klasykę. Ojcu nie bardzo się to podobało i nakłonił go do ćwiczeń fizycznych – pływania i sumo. Po szkole elementarnej zaczął pracować w urzędzie podatkowym. Później w wieku 18 stu lat wyjeżdza do Tokio i tam otwiera sklepik z materiałami piśmienniczymi i książkami. Na nowo zaczyna praktykę Kito Ryu ju jitsu i Shinkage Ryu. Niestety ale intensywny tryb życia doprowadza go do choroby Beri – beri. Długi czas musi się kurować leżąc w łóżku. W czasie rekonwalescencji zaczyna spacerować i w końcu biegać. W 1903 roku wybucha wojna rosyjsko – japońska, Ueshiba zostaje przydzielony do pułku w Osace. Był bardzo odważny i energiczny – zostaje awansowany do stopnia sierżanta. Po wojnie wraca do pracy na roli i kontynuuje naukę sztuk walk. W 1908 roku dostaje dyplom nauczyciela sztuki walki mieczem – Yagyu ryu. Silne piętno wywarła na nim wojna i pomimo surowej powierzchowności miał bardzo wrażliwą psychikę, uwidoczniło się to w tym, że stał się wybuchowy i nerwowy. Często miewał napady depresji. Nocami medytował, przeprowadzał misogi i głodówki. Aby wyprowadzić syna z tego stanu ojciec stworzył na terenie swojej posiadłości dojo i zaprosił do nauki znanego nauczyciela Ju jitsu – Takaki Kiyoichi. Przyniosło to bardzo dobry skutek – Ueshiba przestaje mieć depresję. W 1910 roku Japonia ogłasza komunikat zachęcający do osiedlania się na niezamieszkałych terenach Hokkaido. Ueshiba zbiera ok. 80 osób i wyjeżdża na Hokkaido zakładając miasteczko Shirataki. Niestety wszyscy osadnicy zaczęli obwiniać Ueshibę, że to on wyrwał ich z dobrobytu i wprowadził w nędzę. Po pewnym czasie jednak wykorzystano drewno jako główny produkt eksportowy i życie staje się lżejsze. Ueshiba czując się odpowiedzialny za niepowodzenia wyszukuje najróżniejsze metody zarobku. Rozwija handel drewnem i hodowlę mięty. W 1915 roku spotyka na Hokkaido głównego swojego nauczyciela sztuk walk – Sokaku Takedę.. zaczyna uczyć się Daito ryu Aikijitsu. Takeda jest bardzo surowym nauczycielem i wyznacza jeden dzień na naukę jednej techniki i 15 jenów płaconych za każdą nauczona technikę. Oprócz tego Ueshiba zapewniał mieszkanie i wyżywienie dla Takedy. Uczył się u Takedy 100 dni i wydał na to prawie cały majątek. Dużo też ćwiczy sam. Od 1917 roku zaczyna towarzyszyć Takedzie w jego podróżach i jest jego asystentem. W listopadzie 1919 roku Ueshiba dowiaduje się o śmiertelnej chorobie swojego ojca. Bardzo tym zaaferowany sprzedaje swój majątek i część oddaje Takedzie a z resztą wraca do Tanabe. W czasie tej drogi jest targany rozpaczą i zatrzymuje się w Ayabe, gdzie właśnie przebywa Onisaburo Deguchi – twórca religii, która wywarła szokujące wrażenie na Ueshibie – Omoto Kyo. Zostaje u Onisaburo 3 dni i modli się o zdrowie ojca. Przy okazji uspokaja się i jest pod coraz większym wrażeniem Deguchiego. Ueshiba kontynuuje powrót do domu i spóźnia się dwa dni. Ojciec już nie żyje. Jest to straszny cios dla Morihei’a. Zmienia to całe jego życie – poświęca się całkowicie sztukom walki. Przez kilka miesięcy zapamiętale ćwiczy i w końcu oświadcza, że sprzedaje ziemie ojca i przenosi się do Ayabe, aby kontynuować naukę Omoto Kyo. Jest to rok 1920 – prawdopodobnie najstraszniejszy rok dla Morihei’a, bo zaraz po śmierci ojca umierają także jego dwaj synowie. W Ayabe zostaje asystentem Deguchiego i otwiera Dojo „Ueshiba yuku” gdzie naucza Daito ryu Aikijitsu. W 1921 roku rodzi się jego syn Kisshomaru, a w 1922 dostaje w końcu dyplom zezwalający na pełne i samodzielne nauczanie Daito ryu i Shinkage ryu. W 1924 Deguchi wymyślił plan utworzenia „Królestwa pokoju” w Mongolii. Swój plan przekazał Ueshibie i 13 lutego grupa zwolenników Deguchiego wyjeżdża potajemnie do Chin. Deguchi ogłosił się Dalai Lamą i wcieleniem Buddy Maiterii. Niestety ale Chińczykom grupa wydała się podejrzana i zrobiono na nich obławę., złapano i skazano na śmierć Na szczęście japoński konsul wstawia się za nimi i grupa wraca do Japonii jako bohaterzy. Ueshiba wraca do Ayabe i intensywnie ćwiczy. W tym też roku uzyskuje dyplom ukończenia szkoły walką Yari. Pod wpływem Deguchiego Ueshiba zmienia swoje podejście do Daito ryu do tego stopnia, że Takeda zabrania używania nazwy Daito Ueshibie. 1925 rok to czas „Oświecenia” Ueshiby i kodyfikacja zasad Aikido jako harmonii miedzy światem materialnym a duchowym. Zaczyna jeździć po Japonii i jest zaproszony przez swojego sponsora admirała Takeshitę do Tokio i naucza cesarską gwardię. Na początku 1927 roku wyjeżdża na stałe z Ayabe do Tokio. Przy pomocy sponsorów w rezydencji księcia Shimizu tworzy swoje Dojo. Ćwiczy u niego bardzo wielu wpływowych postaci japońskiej arystokracji. Odwiedza go prywatnie twórca Judo – Jigoro Kano i przysyła do Ueshiby swoich najlepszych uczniów. W kwietniu 1931 roku zakończono budowę Kobukanu w Ushigome i w tym dojo na stałe mieszkało ok. 40 uchi deshi. Mimo że był to jeden z najlepszych okresów działalności Ueshiby to był problem z Kisshomaru, który nie przejawiał żadnych chęci aby praktykować Aikido. Dlatego Morihei zaadoptował Kiyoshi Tanakę – mistrza miecza. Ale niestety Tanaka po kilku latach przestał zajmować się Aikido. W roku 1931 zawitał do dojo Rinjiro Shirata i ćwiczył 5 lat Aikido /pośmiertnie posiada 10 Dan Aikido/ W 1932 roku zostaje stworzone Stowarzyszenie Doskonalenia Budo i Ueshiba zostaje jego przewodniczącym. Był w tym czasie często w rozjazdach bo filie kwitły jedna po drugiej. Tak, że w końcu 1939 roku przekształcono Kobukan w Fundację Kobukai i wtedy do szkoły Ueshiby przystąpili Kisaburo Osawa i Koichi Tohei. W 1941 sale Kobukanu pustoszeją z powodu powołań uczniów do służby wojskowej aby służyli jako żołnierze II Wojny Światowej. Morihei przekazuje swoje dojo Kisshomaru i sam przenosi się na wieś do Iwama, gdzie jest obecnie Świątynia Aiki, którą nadzorował do swej śmierci Morihiro Saito. Od tego też czasu oficjalnie sztukę Ueshiby zaczyna się nazywać Aikido. Lata 1942 – 1952 to klasyfikacja i systematyka technik Aikido i filozofii tej sztuki. W listopadzie 1945 roku odbyła się narada na której zmieniono nazwę Kobukai na Aikikai i wybrano nowy zarząd. Późniejsze lata to ekspansja Aikido do krajów zachodnich. Do Ameryki wyjeżdża K. Tohei; do Francji wyjeżdża Minoru Mochizuki… M. Ueshiba do śmierci mieszkał w Iwama i do końca życia udoskonalał swe techniki, czego już nie można powiedzieć o kontynuatorach linii Aikikai. Zmarł na raka wątroby 26 kwietnia 1969 a dwa miesiące później umiera żona Morihei – Hatsu Ueshiba.

Ken – Jitsu

Ken-Jitsu czyli sztuka umiejętności walki mieczem przez wieki podniesiona do rangi godności sztuki przetrwała do dnia dzisiejszego. Rozwinęła się w swym najlepszym okresie – XVI wiek – w setkach szkół, których sekrety były dostępne tylko nielicznym bushi, osiągającym najwyższą biegłość. Na technikę posługiwania się mieczem wpłynęło wiele różnych czynników, które stopniowo doprowadziły do przekształcenia ich w stylowe formy, zwane ryu. Właściwy początek rozwoju Ken-Jitsu przypada na pierwsze lata XIV wieku. Kilkadziesiąt lat później (ok 1380r) Chujo Nagahide założył szkołę fechtunku Chujo Ryu. Możemy go uznać za pierwszego , powszechnie znanego mistrza Ken-Jitsu. Okres najwspanialszego rozwoju Ken-Jitsu przypadł na wieki XV i XVI i częściowo na XVII. Jako pierwszy sławę wielkiego mistrza zdobył Ito Kagehisa Ittosai. Założył szkołę Itto Ryu, która rozkwitła za szogunatu Tokugawa i działa do dzisiaj. Wraz z nastaniem ery Meiji w 1868r i wprowadzeniu zakazu noszenia mieczy, zlikwidowano samurajów jako klasę społeczną. Sztuka Iai-Jitsu jest nie rozerwalnie związana z Ken-Jitsu.

Iai-Jitsu jest sztuką przewidywania ataku przeciwnika, obrony i własnego kontrataku. Opanowanie tej sztuki miało na celu skuteczną obronę przed nagłym atakiem z zaskoczenia, możliwą nawet wówczas, gdy atakowany zaabsorbowany był akurat wykonywaniem codziennych, pokojowych czynności, takich jak spacer, odpoczynek, rozmowa, spożywanie jedzenia itp. Skuteczność obrony w takiej sytuacji wymagała umiejętności operowania dystansem, wyczucia kierunku ataku przeciwnika, doskonałego opanowania chwytu własnej broni – oraz – połączenia wszystkich elementów pracy ciała i miecza w harmonijną całość, umożliwiającą nagłe wkroczenie w akcję przeciwnika w najodpowiedniejszym momencie.

Bo – Jitsu

Bo-Jitsu czyli walka kijem należy do najstarszych technik walki spotykanych na polach bitew. Popularność tej broni ze względu na skuteczność w samoobronie i walory zdrowotno-gimnastyczne oraz piękno sztuki jest wciąż duża. W Japonii działa obecnie ok. 320 szkół Bo-Jitsu. Bo-Jitsu zawiera kompletne techniki takie jak: parowanie, blokowanie, uderzanie, przechwytywanie, pchnięcia, podcięcia, zahaczenia itp. Dwie najpopularniejsze techniki Bo-Jitsu to: „wiatrak” i „dzban z wodą”. „Wiatrak polega na tym, że ćwiczący chwyta Bo oburącz w połowie jego długości tak, że dłonie oddalone są od siebie na 2 cale i wykonuje bronią szybkie ósemki. Ten ruch służy do zmylenia przeciwnika, który nie może wówczas znaleźć otwarcia dla swego ataku. „Dzban z wodą” jest techniką pochodzącą od sposobu noszenia przez Okinawczyków dzbana z wodą. Dłonie ćwiczącego chwytają broń w środkowej części w odległości ok. 2 stóp. Skręt ciała wyzwala olbrzymią siłę uderzenia końcem kija. Teoretycznie Bo powinien być dłuższy o minimum 3 cale od wysokości użytkownika. Broń powinna być na tyle długa, aby dosięgnąć przeciwnika bez narażania własnej dłoni lub ramienia na cios. Kij stosowany przez samurajów miał długość od 2,5 do 4 metrów. Silne uderzenie takim kijem często powodowało złamanie ostrza miecza. Technika walki opierała się na utrzymaniu przeciwnika na dystans. Sztukę Bo-Jitsu często nauczano jako dodatkową w wielu szkołach miecza. W XVII wieku Bo skrócono do około 1,3 metra. Skrócony kij – Jo – stał się jedną z broni używanych przez urzędników policji szogunatu Tokugawa obok widełek jitte. Obecnie adaptuje się techniki Bo tak, aby użyć w razie potrzeby jakiegokolwiek przedmiotu, np.: kij od miotły, kij bilardowy, laski, parasola itp. Obecnie, oryginalna tradycja Bo-Jutsu jest kultywowana w następujących szkołach:

  • Ryukyu Kobudo – linia Yabiku Moden Taira Shinken
  • Matayoshi Kobudo
  • Ufuchiku Kobudo
  • Yamane Ryu Kobudo

 Krav maga

Krav maga nie jest sportem. Ponieważ z założenia służy samoobronie, nie ma w niej współzawodnictwa, zaś trening służy wyłącznie zastosowaniom praktycznym w walce realnej. Głównym celem walki jest pozbawienie napastnika zdolności do dalszej walki. Krav maga jest hybrydowym systemem, który zachęca adeptów do zdecydowanej postawy podczas konfliktu. Bronić się i atakować należy najkrótszą drogą i z pozycji, gdzie się jest, podejmując jak najmniejsze ryzyko. Krav maga to tzw. system walki, więc jest niemal całkowicie pozbawiony znanej z innychsztuk walk otoczki filozoficznej – jego główna myśl brzmi jednoznacznie: „Jeżeli Twoje życie lub zdrowie jest zagrożone, masz prawo do jego obrony, bez względu na środki”. Podstawowym celem szkolenia jest nauczenie przewidywania sytuacji zagrożeń, ich unikania, przytomności umysłu i działania w stresie. Krav maga opiera się na naturalnych odruchach człowieka. Oryginalną koncepcją krav maga było przyswoić wszystko użyteczne, biorąc najbardziej skuteczne techniki, które sprawdzałyby się podczas walki realnej, a potrzebowałyby jak najkrótszego treningu. Z tej przyczyny w krav maga nie odnajdziemy kopnięć obrotowych ani innych spektakularnych elementów charakterystycznych dla niektórych wschodnich sztuk walki. Wszystkie techniki są nastawione na maksymalną skuteczność przy minimum wykonanych ruchów. Krav magę często uważa się za system brutalny, składający się głównie z „ciosów poniżej pasa”. Zawiera twarde uderzenia rękami i łokciami, uderzenia kolanami rodem z boksu tajskiego, niskie kopnięcia przechodzące przez cel, chwyty, obronę przed nożem i bronią palną. Ciosy zadaje się przy użyciu każdych dostępnych narzędzi, przez które rozumie się nie tylko części ciała, takie jak: głowa, łokcie, pięści, dłonie, palce, kolana i stopy, ale także przedmioty codziennego użytku, począwszy od damskiej torebki, poprzez komplet kluczy, a na śmietniku czy kiju bejsbolowym skończywszy. Cele ataku stanowią czułe punkty ciała ludzkiego: oczy, gardło, obojczyki, mostek, nerki, wolne żebra, splot słoneczny, krocze, kolana, staw skokowy. Należy pamiętać, że jak każda aktywność fizyczna, nauka oraz prawidłowe wykorzystanie systemu wymaga odpowiedniego przygotowania fizycznego. Krav maga sama w sobie nie uczy „niezwykle efektownych technik”. Celem treningu jest natomiast kształtowanie pewności siebie i przytomności umysłu w stanach zagrożenia. Odmiana militarna krav maga wykorzystuje broń jako element wyposażenia, podczas gdy cywilna zakłada wykorzystanie noża lub pałki jedynie po odebraniu ich przeciwnikowi. Odmiany militarnej naucza się wyłącznie wśród tzw. służb mundurowych (w szczególności w wojsku i policji). Przy jej opracowywaniu kierowano się spostrzeżeniem, że klasyczne sztuki walki były przeznaczone do walki przeciwko innej broni niż dzisiaj stosowana. Dlatego opracowano nowe, jedyne w swoim rodzaju techniki obrony przed taką bronią jak pistolety, karabiny czy granaty ręczne. Krav maga stosuje gradację obrony w zależności od intensywności ataku i sytuacji broniącego się, czemu służą cztery zasady:

  • I zasada: Unikaj miejsc i sytuacji niebezpiecznych.
  • II zasada: Jeżeli znajdziesz się w niebezpiecznym miejscu lub sytuacji, to oddal się z tego miejsca jak najszybciej.
  • III zasada: Jeżeli znajdziesz się w niebezpiecznym miejscu lub sytuacji i nie możesz się z niej oddalić, to walcz używając wszelkich dostępnych przedmiotów, które mogą Ci pomóc.
  • IV zasada: Jeżeli znalazłeś się w niebezpiecznym miejscu lub sytuacji, nie możesz się oddalić i w zasięgu nie ma żadnych przedmiotów, które można by było w walce wykorzystać, to walcz w sposób maksymalny, nie stawiając sobie żadnych ograniczeń.

Aikido

(jap. 合気道 aikidō, w dawnym zapisie 合氣道) – japońska sztuka walki skodyfikowana przez O Sensei’a Morihei’a Ueshibę pod koniec dziewiętnastego i na początku dwudziestego wieku. Twórca aikido oparł rzuty i dźwignie na starodawnym i na wpół mitycznym nurcie aikijitsu, a pracę nóg i sztukę posługiwania się bokkenem na tradycyjnej szermierce kenjutsu. Sztukę posługiwania się i koordynację ruchów na podstawie jodo ze szkoły yagu-ryu. Jak żadna inna sztuka walki, aikido kładzie nacisk na moralny i psychologiczny wymiar działań oraz na odpowiedzialność za zdrowie i życie drugiego człowieka w całym procesie treningu i walki. Techniki aikido składają się głównie z rzutów, dżwigni, szczególnie z dźwigni na małe stawy: nadgarstki i łokcie oraz uników i padów . Według Jerzego Miłkowskiego, autora książek o sztukach walki, w najbardziej rozbudowanych systemach aikido wyróżnia się ponad dwa tysiące technik lub kombinacji technicznych. Oprócz walki wręcz, aikido zawiera elementy walki bronią, w celach ćwiczebnych używane są jo, bokkenem, tanto. Aikido współczesne składa się z kilkunastu szkół i nurtów, o mniej lub bardziej praktycznym nastawieniu. Sztuka walki przerodziła się obecnie w szeroko rozumianą działalność rekreacyjno-zdrowotną, o jednej z najbardziej kwestionowanych – spośród wszystkich sztuk walki – przydatności do samoobrony. Przedmiotem częstych dyskusji jest skuteczność technik aikido w przypadku rzeczywistej walki. Koreańską sztuką walki, wykazującą podobieństwo do aikido w technikach dźwigni i rzutów, jest hapkido. Elementy technik aikido wykorzystuje w swoich filmach aktor Steven Segal.. Źródłosłów słowa „aikidō”:

  • ai (jap. 合) – harmonia, równowaga;
  • ki (jap. 気) – duch, energia (od chińskiego qi);
  • (jap. 道) – droga, metoda, sposób, nauczanie

JUDO

Twórcą judo jest Japończyk, prof.  Jigoro Kano (1860–1938). Kano urodził się w bogatej rodzinie w mieście Mikage. Jego dziadek prowadził własną wytwórnię sake. Jednak ojciec Jigorō – Kanō Jirosaku Kireshiba – ze względu na to, że nie był najstarszym synem, nie przejął rodzinnego interesu. Zamiast tego został kapłanem shinto i jednocześnie urzędnikiem, przez co miał wystarczające wpływy, aby umieścić swojego syna na Uniwersytecie Tokijskim w 1877. Był bardzo dobrym studentem. W 1882 uzyskał tytuł profesora nauk politycznych i ekonomii, a następnie zaczął pracować jako wykładowca w elitarnej szkole Gakushuin w Tokio. Kanō, jako młodzieniec, nie był silny ani duży (w wieku 20 lat ważył nie więcej niż 45 kg), przez co często mu dokuczano. Za namową przyjaciela rodziny, Nakai Banssei’a (członka gwardii shoguna), zaczął trenować ju-jitsu. Jednak napotkał trudności ze znalezieniem odpowiedniego nauczyciela. Po znalezieniu odpowiedniej dla siebie szkoły – Tenjin Shin’yō-ryū – Jigorō rozpoczął systematyczny trening, a w wieku 21 lat zdobył tytuł „shihan” (mistrz) i stał się asystentem instruktora, który jednak niedługo potem zachorował i zmarł. Kanō znalazł inną szkołę – Kito-ryū, w której większy nacisk kładziono na walkę niż na układy formalne kata. W międzyczasie Kanō zaczął opracowywać własne techniki i udoskonalać te już mu znane. Opracował takie techniki jak: kata-guruma czy uki-goshi. W wieku 22 lat zaczął prowadzić własną szkołę walki w świątyni buddyjskiej w Kamakurze. Dwa lata później szkoła ta zostanie przeniesiona, nazwana Kodokan i stanie się pierwszą, a zarazem największą szkołą judo na świecie. Z początku styl ten był znany jako Kano Jiu-Jitsu bądź Kano Jiu-Do. Wśród pierwszych uczniów mistrza najbardziej znani są: Yoshitsugu (Yoshiaki) Yamashita – przyszły trener prezydenta Theodore’a Roosevelta, Tsunejirō Tomita – autor powieści judo „Sugata Sanshiro” oraz Sakujirō Yokoyama – znany w swoich czasach jako „Diabeł Yokohamy”. Drugim dojo w Japonii stał się dom Yajirō Shinagawy, oddany do dyspozycji Kanō w trakcie jego nieobecności w Japonii. Dojo to posiadało 40 mat do treningu. Jednak do 1889 r. ilość adeptów judo nie przekraczała nadal 100. W trakcie treningów Jigorō zasłynął jako bardzo wymagający trener. Preferował on techniki tachi-waza (stojąc) od ne-waza (parter) aczkolwiek jego uczniowie i asystenci trenowali również bardzo intensywnie ne-waza aby być w stanie pokonać rywali z ju-jitsu. Jigorō od 1885 (mając 25 lat) sprawował funkcję dyrektora elitarnej szkoły  Gakushuin, kładąc podstawy nowoczesnej edukacji w Japonii. W 1892 roku wyjechał do Chin ustalając z tamtejszym rządem umowę umożliwiającą naukę chińskim studentom w Japonii. Równolegle, aż do roku 1894 osobiście zarządzał sprawami szkoły judo, kiedy to założył Radę Kodokanu. W 1891 Jigorō ożenił się z Sumako, najstarszą córką Seisei Takezoe – ambasadora Japonii w Korei. Mieli dziewięcioro dzieci – sześć córek i trzech synów, w tym Risei, który stanie się głową Kodokanu oraz Japońskiej Federacji Judo. We wrześniu 1889 r. Jigoro Kano wyjechał na wielkie tournée po Europie w celu propagowania judo. W 1909 Kano stał się aktywnym członkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, a w 1912 pojechał jako gość na olimpiadę w Sztokholmie – pierwszą, w której uczestniczyła Japonia. Brał też udział w każdej następnej aż do olimpiady w Berlinie w 1936 r. Przed wybuchem I wojny światowej dojo judo zostały założone w USA, Wielkiej Brytanii, Francji, Kanadzie, Indiach, a także w Rosji, Chinach i Korei. W 1911 r. Rosjanin Oshichenikow odwiedził Kōdōkan i spędził tam 6 miesięcy trenując i uzyskując stopień nidan. Do Rosji wrócił w 1917 i zaczął uczyć judo rosyjskie wojsko oraz tajną policję. Stał się również współzałożycielem rosyjskiego sportu – sambo – którego techniki opierają się w dużej mierze na judo. Ze względu na to, iż do Kodokanu uczęszczało wielu cudzoziemców – głównie żeglarzy i zamorskich kupców – dużo książek i artykułów napisano w różnych językach. W 1935 Kanō dostał nagrodę Asahi za wybitny wkład w rozwój sztuki, nauki i sportu. W 1938 r. wyjechał na spotkanie Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego w Kairze i udało mu się wypromować Tokio jako miejsce na następną olimpiadę w 1940 r. W jej trakcie pierwszy raz miało zostać zaprezentowane judo, ale jeszcze nie jako sport olimpijski. W drodze powrotnej z tego spotkania, 4 maja 1938 r., Kanō umarł na zapalenie płuc na pokładzie statku Hikawa Maru. Miał 78 lat. Do 1952 r. judo trenowało ponad 6 mln ludzi w ponad 30 krajach na całym świecie. W 1964 r. judo stało się dyscypliną olimpijską dla mężczyzn, a pod naciskiem amerykańskich kobiet, od 1988 także dla nich. Sport ten stał się jednym z najpopularniejszych sportów walki na świecie.

Capoeira

Wywodząca się z tradycji afrykańskiej i brazylijskiej sztuka walki, której formy są rytmiczne, akrobatyczne i skupiają się na kopnięciach. Istotą capoeiry są elementy tańca wpływające na płynność i nieprzewidywalność ataków. Została stworzona w XVIII i XIX wieku przez niewolników w Brazylii (Największe skupiska: Salwador, Rio de Janeiro) stała się dla nich sposobem na manifestowanie odrębności kulturowej, sposobem rozrywki, zabawy pozwalającej zapomnieć o codziennej niedoli. Wywodzi się z rytualnych tańców plemion afrykańskich, łącząc w sobie ich rytmy, charakterystyczne pozycje (zwłaszcza capoeira angola) zawiera też wiele cech kulturowych charakterystycznych dla Indian południowoamerykańskich. Nowoczesna, zmodernizowana (modernizację tę zapoczątkował Mestre Bimba oraz grupa Senzala) capoeira zawiera wiele elementów realnej walki i samoobrony, akrobatyczne ewolucje, kopnięcia oraz obalenia. Capoeira spośród innych sztuk walki wyróżnia się dynamizmem i taneczną płynnością. Niewiele jest statycznych pozycji, dużo natomiast zamaszystych kopnięć i podcięć. Ciosy przeciwnika blokuje się bardzo rzadko, zamiast tego capoeira oferuje wiele uników i przejść. Z capoeirą nieodłącznie wiąże się rytuał roda (wym. hoda, z port. krąg, koło). Capoeiristas tworzą zamknięty krąg, którego głównym elementem jest orkiestra – bateria. Gracze parami wchodzą do kręgu, by tam prowadzić symulowaną walkę – jogo, która niejednokrotnie przeradza się w realną agresywną walkę (Jogo duro). Pozostali w tym czasie muzyką i śpiewem nadają całości energię – axé. Podstawowym instrumentem używanym w rodzie jest bermbau, którego rytm nadaje zarazem rytm grze prowadzonej przez graczy (gra może być spokojna, płynna i opierająca się na zaskoczeniu przeciwnika zamarkowanymi atakami i unikami lub szybka, dynamiczna i oparta na efektownych ewolucjach). Pozostałe instrumenty wchodzące w skład baterii to: atabaque, pandeiro, agogo, reco-reco, Pau de Chya(Deszczowy Kij).

Taekwondo

Taekwondo (hangul: 태권도; hancha: 跆拳道 – narodowy sport i tradycyjna sztuka walki Korei. Początkowo zostało stworzone do celów militarnych, następnie zostało zaadaptowane do użytku cywilnego, jego twórcą jest gen. Choi Hon Hi. Nazwa taekwondo składa się z trzech fonetycznych elementów koreańskiej wymowy (hangul) wywodzących się z trzech znaków chińskich (hancha):

  • tae (태 / 跆) oznaczającego stopę, uderzenie stopą lub system technik wykonywanych nogą ;
  • kwon (권 / 拳) oznaczającego pięść, uderzenie pięścią lub system technik wykonywanych pięścią;
  • do (도 / 道) oznaczającego sztukę, drogę lub metodę wyrażającą osiągnięcie pewnego stanu intuicji w zachowaniu, wynikającej z doświadczenia umysłu i ciała.

Dwa pierwsze znaki tae i kwon dotyczą funkcjonalnego i morfologicznego aspektu taekwondo, do nadaje im głębsze znaczenie i sens jako sportowi wywodzącemu się z bojowej sztuki walki. Taekwondo jest więc sztuką walki za pomocą nóg i rąk, jest też dyscypliną sportową angażującą całe ciało z użyciem obu rąk i obu nóg w ćwiczeniu technik samoobrony oraz walki sportowej, ukierunkowanych również na poprawę kondycji. Nazwę taekwondo przyjęto 11.041955 r., na spotkaniu większości koreańskich mistrzów sztuk walki, które odbyło się w celu połączenia i skodyfikowania wielu zróżnicowanych stylów (takich jak kwonbop, subak, taekkyeon i tangsudo). Swoje pierwotne korzenie taekwondo opiera na tradycyjnych koreańskich sztukach walki, a jego historia jest związana z historią Korei. W okresie 57 r. p.n.e. – 676 r. p.n.e. Półwysep Koreański podzielony był pomiędzy trzema dynastiami tworzącymi trzy odrębne królestwa: Koguryo, Silla i Paekche. Istnieją przekazy historyczne świadczące, że już za czasów państwa Koguryŏ istniał prosty system walki. W 1935 japońska ekspedycja archeologiczna odkryła królewskie grobowce Muyong-chong oraz Kakchu-chong w Tungku, prowincja Hwando (Wandu) w Mandżurii. W obu grobowcach zauważono na sufitach freski przedstawiające stojących mężczyzn, którzy najprawdopodobniej ćwiczą taekkyeon, sztukę będącą pierwowzorem taekwondo. Dowodem wiedzy o sztukach walki w Silla są natomiast dwa buddyjskie reliefy wykute w kamieniu, znajdujące się w grocie Sokkuram na terenie świątyni Pulguksa w Kyongju. Wyrzeźbione na płaskorzeźbach postacie stoją w pozycjach obronnych wykonując blok kumgang-maki, ćwiczony do dziś w taekwondo. Ówczesne państwo Silla było znane z rycerzy Hwarang, którzy nauczeni byli wiary buddyjskiej, zasad kultury i dobrego wychowania oraz sztuki wojennej obejmującej jazdę konną, łucznictwo (kiundo), szermierkę (gum do), zapasy (sirum) oraz walkę wręcz. Nie można jednoznacznie stwierdzić jakie systemy walki byłu ćwiczone przez rycerzy Hwarang. Były to prawdopodobnie taekkyeon oraz powstały w Paekche subak. Od tamtego czasu zarówno taekyen, jak i sudok, w mniejszym lub większym stopniu, uczestniczyły w życiu kulturowym oraz koreańskich strukturach militarnych. W 1919 wraz z rozpoczęciem okupacji Korei przez wojska japońskie rozwiązano armię koreańską, a uprawiania sztuk walki było karane długoletnim więzieniem lub śmiercią. Obie sztuki walki musiały być uprawiane i kultywowane w konspiracji lub poza granicami Korei. Po odzyskaniu niepodległości w 1945 Koreańczycy ponownie mogli kultywować tradycje swoich przodków, a w tym jawnie uprawiać sztuki walki. 36 lat okupacji sprawił, że style taekkyeon i subak zostały rozbite na wile odmian, a każdy z mistrzów założycieli uważał, ze jego system jest najlepszy. Poza taekkyeon oraz subak (soobak) wpływa na kształt obecnych technik taekwondo miały także kwonbop, tangsudo oraz kongsudo. Obecnie jest jedną z pełnoprawnych dyscyplin olimpijskich.

Escrima

Filipińska sztuka walki jednym lub dwoma lekkimi kijami, ale także zawierająca formy bez użycia broni (nauczane dopiero na zaawansowanym poziomie). Podobnie jak inne sztuki walki z Filipin, zwane arnis de mano, wykształciła się pod hiszpańską okupacją, gdy Filipińczykom zabroniono posiadania jakichkolwiek broni z ostrzami.

Escrima uwzględnia także sztukę walki nożem. Podział stylów escrimy jest zbieżny z podziałem geograficznym Filipin – wyróżnia się styl południowy, północny i środkowy.

Muay thai

Przyjmuje się, że muay thai wywodzi się z Tajlandii, jednakże brak jest historycznych źródeł potwierdzających jednoznacznie i ostatecznie to założenie. Pomimo tego, iż większość krajów z tamtego regionu przypisuje sobie wynalezienie tej sztuki walki, to nie ulega wątpliwości, że to właśnie w Tajlandii rozwinął on się najbardziej stając się bez mała sportem narodowym. Początek rozwoju starożytnego muay thai (tzw. muay boran), jako wyodrębnionego i posiadającego cechy charakterystyczne stylu walki wręcz, datuje się według źródeł archeologicznych na początek XIII wieku (era Sukhothai). Czterej wojownicy Jatubaht, którzy ochraniali królewskiego słonia po stracie broni musieli używać Muay thai. U swoich źródeł był silnie zrytualizowanym i przesyconym elementami religijnymi, stylem obejmującym taniec przed walką (waikhru) oraz rytualne metody treningowe. W miarę szerszej jego adaptacji na potrzeby tajlandzkiej armii, włączono do niego elementy walki bronią (krabi-krabong) oraz za pomocą owijaczy na ręce zwanych „kaad chuek”, które w celu zadawania większych obrażeń były specjalnie utwardzane i nabijane kamiennym żwirem (według niektórych źródeł także szkłem i innymi podobnymi materiałami). Na rozwój muay boran wpłynęło też silnie chińskie wu schu, z którym Tajowie zetknęli się w na początku drugiej połowy XVIII wieku, a z którego zaczerpnięto rozmaite techniki uderzeń zadawanych z wyskoku. W roku 1887 na mocy dekretu królewskiego otwarto wydziały wychowania fizycznego na nowych akademiach wojskowych zachodniego typu i w kolegiach nauczycielskich. Wśród obowiązkowych zajęć był boks tajski, praktykowany dwa razy w tygodniu przez półtorej godziny. Większość młodych bokserów jednakże pochodziła z klasy pracującej i trenowała w swoich wioskach i pobliskich świątyniach. Instruktorzy, zarówno z wiosek, jak i ze świątyń, byli z reguły bokserami, którzy zakończyli karierę sportową. Przed głównymi imprezami obiecujący zawodnicy trenowali codziennie, a w celu zachęcenia ich otrzymywali stypendia treningowe od lokalnych przedstawicieli rządu i możnowładców. Do końca XIX wieku wykształciły się w miarę jednolite ringowe reguły muay thai przy użyciu owijaczy (w formule zwanej „muay kaad chuek” ). W 1921 walki w boksie tajskim zaczęły odbywać się na wzniesionych platformach otoczonych linami. Powód był taki, że platforma i liny zapobiegały przed wdarciem się kibiców na ring. A w roku 1929 właściciel stadionu Suan Sanuk wprowadził ring dla tajskich bokserów z trzema linami i narożnikami, głównie dlatego, że miał nadzieję na organizowanie międzynarodowych walk bokserskich. Ze względu na wysoką urazowość walk, od połowy lat 20. XX wieku zaczęto wycofywać z ringu owijacze „kaad chuek” oraz wyłączać stosowanie bardziej destrukcyjnych technik, takich jak kopnięcia w krocze, dźwignie, rzuty czy uderzenia głową. Najprawdopodobniej bezpośrednią przyczyną tych zmian była śmierć zawodnika na ringu stadionu Lak Muang w Bangkoku. Na początku lat 30. XX wieku zawodnicy boksu tajskiego zaczęli używać metalowych ochraniaczy na krocze i skórzanych rękawic bokserskich. Stosowanie rękawic bokserskich stało się przy okazji przyczyną rozbudowania technik muay thai o elementy zachodnioeuropejskiego boksu. Przyjęto zmodyfikowane przepisy bokserskie markiza Queensberry i w ślad za tym profesjonalne walki Tajów wyznaczono na 5 rund po 3 minuty każda. Stopniowo wprowadzono podział zawodników na kategorie wagowe. Wszystko to uczyniło z muay thai popularny na całym świecie sport walki. Młodzi bokserzy wykonujący rytuał przed walką Niemniej jednak, wiele z tradycji przetrwało. Na przykład, zawodnicy nadal wykonywali tradycyjny taniec przed walką (waikhru), początkowo, by przedstawić region, z którego pochodzą, a dziś ze względu na zwyczaje. Wykonywali swoje modły do bogów i odmawiali walki, jeżeli nie towarzyszyły im synkopowane rytmy tajskiej muzyki ludowej. Zespół muzyczny składał się z samych mężczyzn (aby uniknąć osłabienia sił zawodników): flecisty, dwóch bębnistów i cymbalisty. Flecista kierował perkusistami i zmieniał swe tony w zależności od tempa walki i emocji przejawianych przez tłum. Około roku 1935 ośrodki, w których rozgrywano walki, zaczęły przeznaczać część zysków na pomoc tajlandzkim instytucjom dobroczynnym i armii Tajlandii. Taka praktyka stosowana jest do czasów obecnych.

BU – JITSU

Japońskie sztuki walki podczas długiej i złożonej ewolucji wykształcily szereg metod i sposobów walki oraz różnorodnych technik i uzbrojenia. Każdy szczególny przejaw tej mnogości form mozna określić jako jutsu.
Słowo to oznacza „metodę”, „sztukę” lub „technikę” i odnosi się do sposobu wykonywania pewnych czynności.
Ponieważ istaniało wiele różnych jutsu, istniała potrzeba identyfikacji. Bardzo często poszczególne metody walki otrzymywały nazwy związane z bronią używaną przez jej praktyków. Przykładem takim jest kenjutsu- gdzie ken oznacza miecz a jutsu sztukę. Inną z kolei metodą nadawania nazw było określenie szczególnego sposobu użycia broni w walce.
Jako przykład może posłużyć jujutsu – sztuka (jutsu) miękkości (ju), czyli techniczny sposób wyzyskania giętkości w celu pokonania przeciwnika. Częstokroć sztuki walki ulegały podziałom na różnego rodzaju specjalizacje, które droga ciągłego doskonalenia i rozwoju stawały się odrębnymi sztukami walki. Przykładem czego jest iaijutsu- sztuka (justu) wyciągania (iai) miecza i jednoczesnego cięcia, która to wyrosła z kenjutsu. W takich przypadkach nazwa nowej metody wskazywała na źródło jej pochodzenia np. nito-kenjutsu – sztuka (jutsu) szermierki dwoma (nito) mieczami (ken). Nazwy mogły także wiązać się z nazwiskiem mistrza, który opracował dana metodę walki, bądź też z nazwą szkoły, w której metoda ta była nauczana
Okresem, który spowodował rozkwit sztuk walki był okres panowania Tokugawów. Wówczas to pojawiło się wiele zupełnie nowych metod walki. Była to odpowiedz na przedłużający się okres pokoju. Sztuki, które niegdyś były przydatne były na polach walki zaczęły powoli tracić na popularności- przykładem czego jest sztuka posługiwania się włócznia, której popularność spadła na rzecz szermierki.
Ogólnie sztuka walki, jako pojęcie zawierające w sobie wszystkie możliwe metody jej prowadzenia, nazywana jest bujutsu. Bu to ideogram znany między innymi ze złożeń „bugei” i „buke”. pierwszy termin oznacza „metodę wojskową” lub „wojenną efektywność”, drugi zaś jest jest świadectwem formowania się arystokracji wojskowej, a ściślej „militarnych rodzin” zyskujących wielkie znaczenie w czasach umacniania się tradycji rządów szogunów obok rządów kuge.

Hojo jutsu lub Nawa jutsu to tradycyjna japońska sztuka walki – umiejętność krępowania jeńców i przestępców przy pomocy liny. Obejmujący wiele różnych technik i metod z różnych szkół, hojo jutsu jest typowo japońską sztuką, która jest unikalnym przejawem japońskiej historii. Jako samodzielna sztuka walki w praktyce hojo jutsu nie występowało, jeśli kiedykolwiek samuraj uczył się tej umiejętności to jedynie jako części programu nauczania danej szkoły bugei. Często stanowiło zaawansowaną umiejętność starych szkół jujitsu. Niezależnie od ich źródła, techniki i metody hojo jutsu rzadko występowały poza Japonią.  Głównym celem Hojoj utsu było uchwycenie jeńca lub przestępcy i ograniczenie go w taki sposób, aby nie będzie mógł się opierać ani usiłować uciekać. Hojo jutsu osiągnęło swój szczyt w okresie historycznym od 14 wieku i kontynuowano do drugiej połowy 19 wieku feudalnej Japonii u samurajów pełniących funkcje stróżów prawa. Dzisiejszym odpowiednikiem tej umiejętności jest stosowanie kajdanek i prowadnic przez funkcjonariusz służb mundurowych. Istnieją różne rodzaje węzłów używane do wiązania ludzi:

  • w celach doprowadzenia przed oblicze sprawiedliwości
  • w celu spowodowania długofalowego bólu u osoby skrępowanej, aby złamać jej opór przy późniejszym przesłuchaniu.KarateKarate (kara-puste, te-ręce) było sztuką wojenną Okinawy. Burzliwa historia tej wyspy w ciągu ostatniego tysiąclecia przyczyniła się do powstania unikalnej sztuki walki wręcz. Znający tę sztukę, zwany na Okinawie bushi mógł obronić się gołymi rękoma przed napastnikiem uzbrojonym niejednokrotnie w miecz, włócznię czy kij. Dwukrotnie obowiązujący tam edykt zabraniający posiadania jakiejkolwiek broni. W tych warunkach jedynym narzędziem samoobrony stawało się własne ciało – wytrenowane, sprawne, używane z pełną kontrolą i efektywnością. Na tym etapie rzemiosła (karate-jitsu) osiągnięto perfekcję ruchową i maksymalną skuteczność w obliczu realnego zagrożenia.
    Pokora i kurtuazja, żelazna dyscyplina i silna wola, koncentracja i umiejętność wyzwolenia zogniskowanej siły (kime) pozwalają poznać w pełni siebie i pokonać przeciwnika. Ale aspekt samoobrony (w rozumieniu unikania niebezpieczeństw a nie ich poszukiwania!) jest tylko celem praktycznym.
    W XX wieku, kiedy zaczęto myśleć o karate jako rekreacji a później sporcie powrócono do źródeł kulturowo-filozoficznych. Karate stało się stylem życia, drogą doznawania nowych przeżyć, przekraczania barier ludzkich możliwości.
    Trenujący (karateka) wstępuje na drogę karate (karate do) i pracuje nad sobą w pocie czoła latami. Odkrywa swoje słabości, obawy, niedostatki i poprawia je. W systematycznej progresji leży klucz na drodze do sukcesów, do mistrzostwa. Każdy człowiek myślący przyzna, że nie ma mistrzów wśród ludzi, errate humanum est. Interpretując to matematycznie mistrzostwo to linia prosta a umiejętności człowieka to krzywa, która zbliża się do prostej, ale jej nigdy nie przetnie. Ta asymptota zawsze będzie oddalona o nieskończoność od prostej, ale z każdym krokiem będziemy bliżej umownej linii mistrzostwa. Karate-do jest drogą odkrywania pełni człowieczeństwa.
    Młodzi ludzie poprze mozolny trening uczą się trudnej sztuki koncentracji, ćwicząc godzinami w ciszy i skupieniu. Stopniowo zaczynają kontrolować swoje ciało i umysł. Kontrola emocji i umiejętność koncentracji na konkretnym zadaniu pomagają w wielu sytuacjach życiowych.KobudoKobudo – dawne, stare sztuki walki; nauka, wiedza o dawnych sposobach walki. Ogólna nazwa dawnych japońskich sztuk walki, rozumianych jako umiejętności walki rzeczywistej. Dla określenia dawnych sztuk walki i odróżnienia od współczesnych sportów walki (gendai-budo), oprócz kobudō używa się nazwy koryū-bujutsu’ (sztuka walki w starym stylu). Cezurą czasową jest era Mejii. Dawne umiejętności przekazywane były z pokolenia na pokolenie w ramach rodziny lub klanu jako swego rodzaju „wtajemniczenie” – niektóre z nich jednak upowszechniły się, zostały szeroko docenione i w ten sposób mogły stać się fundamentem współczesnych budo. Organizacją, która zrzeszyła wiele różnych kobudō, był powstały w 1935 r. Nippon Kobudō Shinkō-kai (Japońskie Stowarzyszenie Promowania Dawnych Sztuk Walki). Sztuka walki powstała na wyspach Rukiu. Broń używana w tym stylu walki wywodzi się z narzędzi rolniczych. Przykładami broni są: bo, sai, nunchaku, tonfa.

    KICKBOXING

    Słowo kick oznacza po angielsku „kopnięcie” lub „kopać”, boxing oznacza „boks”. W większości języków stosuje się angielską nazwę „kick-boxing” (zwykle dostosowaną fonetycznie i ortograficznie do danego języka) na określenie ogółu dyscyplin sportowych, w których walczy się głównie za pomocą kopnięć oraz ciosów bokserskich. Jest to jednak uproszczenie, gdyż sporty walki takie jak boks tajski, birmański, chiński i karate, mimo że wykazują wiele cech wspólnych z kick-boxingiem, a ich przedstawiciele startują również w turniejach tej dyscypliny, są w gruncie rzeczy odrębnymi sportami walki.

    W ścisłym znaczeniu tego słowa określenie „kick-boxing” odnosi się do dyscyplin rozwiniętych przez Japończyków (kick-boxing japoński) i przez Amerykanów (kick-boxing amerykański) w latach 60. i 70. XX wieku. Na określenie amerykańskiego kick-boxingu używa się też nazwy full-contact karate lub w skrócie „full contact”. W początkowym okresie rozwoju kick-boxingu istniały dwa nurty tego sportu: japoński i amerykański.

    Kick-boxing japoński

    Japońska forma kick-boxingu powstała przez połączenie technik boksu tajskiego i karate. Rozwinęła się w drugiej połowie lat 60., gdy promotor bokserski Osamu Noguchi, zainspirowany walkami, które widział w Tajlandii, chciał zaszczepić boks tajski w Japonii. W tym celu sprowadzono z Tajlandii trzech tajskich bokserów, aby walczyli przeciwko trzem karatekom ze szkoły Oyamy  (którą później nazwano Kyokushin). Japończycy wygrali wówczas 2 z 3 walk. Przy okazji Noguchi i Kenji Kurosaki (obaj instruktorzy Kyokushin) przestudiowali boks tajski i opracowali nowy sport, łączący obie sztuki walki, który Noguchi nazwał „kick-boxingiem”. Pierwotnie dozwolone były kopnięcia, uderzenia pięściami, kolanem, łokciem, rzuty z judo, a także właściwe dla karate ciosy głową. Z czasem te dwie ostatnie techniki odrzucono. Kick-boxing wkrótce stał się bardzo popularny w Japonii, był transmitowany w telewizji, a Tadashi Sawamura został jedną z największych gwiazd tej dyscypliny. Kiedy zakończył swą karierę, popularność kick-boxingu w Japonii zaczęła jednak maleć. Dopiero wraz z założeniem organizacji K-1 w 1993 roku, nastąpił renesans tego sportu.

    Kick-boxing amerykański

    W połowie lat 70. XX wieku amerykańscy karatecy, sfrustrowani zasadami walki, które nakazywały zadawanie podczas zawodów ciosów z ograniczoną siłą, poszukiwali systemu, w którym mogliby zadawać ciosy pięściami z pełną siłą, a tym samym rywalizować w warunkach bardziej realnej walki.

    Doprowadziło to do narodzin tzw. full-contact karate. W tym nowym sporcie dopuszczalne były uderzenia pięścią oraz kopnięcia w głowę, a pożądanym zakończeniem walki był nokaut przeciwnika. Zawodnicy wzorem boksu zaczęli zakładać rękawice. Pierwsze pojedynki odbywały się na typowych dla karate matach i nie obowiązywał podział na kategorie wagowe. Później jednak standardem stał się ring bokserski oraz wprowadzono limity wagowe. Rywalizacja sportowa odbywa się wg licznych regulaminów i formuł, wśród których można wyróżnić między innymi:

    full contact: dozwolone są wszystkie techniki nożne i bokserskie powyżej pasa, z minimalną liczbą 8 kopnięć podczas rundy, jeśli zawodnik nie zada 8 kopnięć traci 1 punkt; nie wolno kopać kolanem ani uderzać łokciem; walka odbywa się na ringu bokserskim, standardowo trwa 3×2 min.

    low kick: dozwolone są wszystkie techniki bokserskie oraz kopnięcia do wysokości głowy, nie ma minimalnej liczby kopnięć na minutę, nie wolno kopać kolanem ani uderzać łokciem; walka odbywa się na ringu, standardowo trwa 3×2 min.

    K-1: formuła wprowadzona i spopularyzowana przez japońską organizację K-1, dozwolone są wszelkie techniki bokserskie, obrotowe uderzenia pięścią, kopnięcia oraz ciosy kolanami, bez względu na wysokość; nie wolno uderzać łokciem; walka odbywa się na ringu, standardowo trwa 3×3 lub 5×3 min.

    thai boxing: złagodzona wersja tradycyjnego muay thai; dozwolone są wszelkie techniki bokserskie, obrotowe uderzenia pięścią, kopnięcia oraz ciosy kolanami, bez względu na wysokość, a także rzuty, podcięcia i walka w zwarciu; nie wolno uderzać łokciem; walka odbywa się na ringu.

    semi contact: formuła nastawiona głównie na szybkość zawodników; walka jest przerywana i punktowana po każdym czystym trafieniu przeciwnika; ograniczona siła uderzeń; walka odbywa się na tatami, wyjątkowo na ringu, standardowo trwa 3×2 min.

    light contact: forma walki ciągłej w której zawodnicy muszą wykazać się umiejętnością walki technicznej; ograniczona siła uderzeń; walka odbywa się na ringu, parkiecie lub tatami, standardowo trwa 3×2 min.

    light kick: forma walki ciągłej z kopnięciami od uda w górę oraz ograniczoną siłą uderzeń; walka odbywa się na ringu, parkiecie lub tatami.

Rosyjskie systemy walki wręcz.
Do lat 80 – tych XX wieku – czyli ery Gorbaczowa ( pierestrojki ) było bardzo mało informacji na temat rodzimych rosyjskich systemów walki wręcz. Coś niecoś słyszeliśmy o bojowym Sambo i to byłoby na tyle. Rosjanie sami niechętnie udzielali wszelkich informacji o szkoleniu swoich jednostek specjalnych. Upadek ZSRR, powstanie Rosji i wielu niezależnych republik pozwoliło na odsłonięcie tajemnic. Wielu autentycznych ekspertów wyjechało do USA i zaczęło pokazywać swoje techniki. Techniki takich systemów jak np. ROSS, Combat Sambo, Rukopasznyj Boj, UNIBOS są najczęściej połączeniem narodowych systemów walki wręcz czy sportów ( czidaoba, giulesz, guszti itp.) ze sztukami walki pochodzącymi z Chin czy Wietnamu. Dlaczego z tych rejonów ? Po prostu „przyjaźń”. Eksperci radzieccy latami przebywali w Chinach, Wietnamie, Korei ,gdzie mogli spokojnie zapoznawać się z regionalnymi metodami walki wręcz. Ponadto wpletli do swoich systemów doświadczenia z licznych wojen, które prowadził ZSRR, lub wysyłał tam swoich ” obserwatorów”.

Bliski Wschód.
Od wieków na tych terenach toczyły się wojny. Powstawały i upadały imperia, nieustannie toczyły się walki o panowanie na tym terenie lub walki wyzwoleńcze. Był to teren niemalże jak kalejdoskop. Rzymianie ( prowincja rzymska za czasów Chrystusa ), Arabowie, Wyprawy Krzyżowe, Turcy, Anglicy itd. W X w.n.e przywódca sekty perskich fanatyków muzułmańskich, Hassan ibn al Sabbah, założył tajne stowarzyszenie, które miało na celu odebranie władzy tureckim najeźdźcom i kalifowi Egiptu. Następnie zwolennicy Hassana przeniknęli do Syrii, gdzie założyli swoją główną siedzibę. Stowarzyszenie przybrało nazwę od imienia swojego przywódcy. Stali się sławni dzięki skrytobójczym mordom, które wykonywali za pomocą noża i garroty. Wkrótce sterroryzowali cały Bliski Wschód. Wtedy przyległa do nich nazwa Hashishi, nadana im z powodu palenia haszyszu, który powodował u nich stan ekstazy mającej ułatwić wykonanie zabójstwa. Krzyżowcy, którzy mieli również styczność z zabójcami z tej sekty, mylnie wymawiali ich nazwę, stąd też w Europie wzięła się nazwa tego ugrupowania jako assasyni. Ich działalność porównuje się do japońskich ninja. Byli oni również świetnie wyszkoleni i równie fanatyczni.

Po II wojnie światowej o maleńką Palestynę upomnieli się wypędzeni 2000 lat temu Żydzi. W latach 40 – tych powstała dla nich sprzyjająca sytuacja polityczna i militarna. Dzięki pomocy Wielkiej Brytanii, doskonałej organizacji i determinacji, powstało państwo Izrael, które od początku było w opozycji do reszty krajów Arabskich w tym rejonie. Można śmiało stwierdzić, że w Izraelu wojna trwa bez przerwy. Skutkiem tego cały naród był i jest związany albo z wojskiem, albo ze służbami mundurowymi. Izraelczycy stworzyli też jeden z najefektywniejszych na świecie systemów szkolenia typu combat – Krav Maga. Jest on obecnie praktykowany również poza Izraelem. Niektóre elitarne jednostki policji czy wojska na świecie przyjęły ten program jako podstawowy w swoim szkoleniu, w tym m.in. francuska grupa komandosów, słynna GIGN. W Polsce również działa kilka sekcji tego typu w armii i policji.

Podstawy Kraw Magi zostały opracowane po II wojnie światowej przez eksperta Jiu Jitsu i boksu – Imi Lichtefielda. Opracowane zostały dwie wersje: tzw. wojskowa – z przeznaczeniem dla służb mundurowych i cywilna. Poza KM izraelscy eksperci opracowali systemy walki wręcz, głównie przeznaczone dla ludności cywilnej – Hisardut i Haganah, w których naucza się nie tylko samoobrony, ale również umiejętności przetrwania w ekstremalnych warunkach. W Jordanii na bazie sztuk walki stworzono w latach 70 – tych system Sijak, podobny w swoich założeniach do amerykańskich wzorów combat.

Europejskie systemy walki wręcz.
Europa wbrew pozorom wcale nie jest w tyle za Ameryką czy Azją. W czasach antycznych znany był boks, zapasy oraz pancration – system walki, gdzie używano pięści, nóg i technik zapaśniczych. W średniowieczu na terenie Niemiec, Francji czy Włoch znane były szkoły szermierki, gdzie nauczano nie tylko fechtunku, ale również technik zapaśniczych i walki nożem. W XVIII wieku w Marsylii otwarte zostały pierwsze szkoły boksu francuskiego Savate. Savate, zanim stał się sportem podobnym do kick boxingu, zawierał w programie nauczania walkę pałką i elementy zapasów. W Wielkiej Brytanii w XVIII wieku popularne były walki wręcz z użyciem pięści i technik zapaśniczych. Dopiero w XIX wieku stworzono przepisy, na których opiera się dzisiejszy boks. Inną drogą poszły zapasy, które z czasem, w połączeniu ( to już początki XX wieku ) z technikami japońskiego Jiu Jitsu, dały początek angielskiemu kierunkowi Jiu Jitsu. Najbardziej jest to widoczne w programie World Jiu Jitsu Kobudo Federation. Kierunek ten nosi nazwę modern Jiu Jitsu. Nazwa ta przyjęła się dla większości szkół działających w Europie ( vide systemy JJ w Niemczech, Francji, Holandii ) Myślę, że warto przy okazji wspomnieć o francuskim systemie Jiu Jutsu, stworzonym przez japońskiego mistrza Minokosuke Kawaishi. Kierunek ten był opracowany z myślą o Europejczykach i dla Europejczyków. Kierunki modern Jiu Jitsu zdecydowanie różnią się programem, metodyką szkolenia czy samymi technikami od klasycznych japońskich szkół walki – Koryu Bujutsu. W tym miejscu warto zaznaczyć, że to Europejczycy stworzyli podwaliny pod utworzenie nowoczesnego, spójnego systemu walki wręcz dla wojska i policji. W latach 20-tych dwóch oficerów angielskich – stacjonujących w angielskiej strefie w Szanghaju – Eric Anthony Sykes i William Eward Fairbairn – stworzylo na bazie technik judo, chińskiego kung fu oraz boksu i zapasów, system walki wręcz dla policji. Jako ciekawostkę można nadmienić, że W. E. Fairbairn posiadał 2 dan w Judo Kodokan oraz uczył się Pa Kua Chang u mistrzów tego stylu, ktrz byli ochroniarzami rodziny królewskiej. Ich system zawierał też taktykę strzelecką, posługiwanie się różnymi broniami m.in. pałką i nożem. W czasie II wojny światowej opracowali wspólnie system walki wręcz dla angielskich komandosów o nazwie Defendo ( defendu ). W roku 1942 Eric Anthony Sykes wyjechał do Kanady, a później do USA, natomiast William Eward Fairbairn powrócił do Wielkiej Brytanii. Obaj wyszkolili wielu instruktorów i można powiedzieć, że byli prekursorami dzisiejszego combatu. Pisząc o europejskich kierunkach combat, nie można pominąć Niemiec. Niemcy posiadają wiele elitarnych jednostek w policji i w wojsku. Takie grupy, jak np. GSG – 9, zdobyły swoją renomę w świecie. Jedną z odmian combatu – Musado, stworzył dla potrzeb Bundeswehry, Herbert Grudzieński. Jego system nauczany jest również w armii czeskiej. Dla potrzeb cywili, niemieccy instruktorzy sztuk walki, stworzyli ciekawy i eklektyczny system walki wręcz o nazwie – Anti-Terror-Kampf – Selbstvertreidigung ( ATKS ), który oprócz nauki walki wręcz instruuje, jak zachować się w sytuacjach ekstremalnego zagrożenia ( coś w rodzaju survivalu w mieście ). Kierunek ten stworzyli Horst i Hanna Weiland, instruktorzy sztuk walki w roku 1963.

Amerykańskie systemy samoobrony i walki wręcz.
Stany Zjednoczone są również bardzo bogate w nowe systemy walki wręcz czy sztuk walki. Na początku XX wieku Amerykanie zaczęli fascynować się judo. Po II wojnie światowej, dzięki wojskom stacjonującym m.in. na Okinawie i w Japonii, poznano Karate, zarówno Okinawańskie, jak i Japońskie. Swoisty fenomen stanowiły Hawaje. Te piękne wyspy na Pacyfiku przyciągały do siebie ludzi z różnych stron świata. Na wyspach tych łączyły się różne kultury azjatyckie, amerykańskie. Mieszka tam wielu Chińczyków, Japończyków, w tym ekspertów sztuk walki. W tym rejonie powstało kilka szkół sztuk walki, które z czasem miały duży wpływ na rozwój Jiu Jitsu czy pokrewnych systemów w USA. Do nich należą niewątpliwie Kempo Jiu Jitsu , stworzony przez Jamesa Mitose, oraz Kajukenbo opracowane przez Adriano Emperado na bazie Jiu Jitsu, Tang Soo Do i Kung Fu. W latach 50 i 60 – tych XX wieku znany ekspert Karate, Ed Parker, stworzył amerykańską szkołę walki wręcz – Kenpo Karate. Szkoła ta szybko zyskała popularność i jej instruktorzy nauczali samoobrony w policji i wojsku. Kenpo Karate jest mixem okinawańskiego karate, chińskiego Kung Fu oraz zawiera elementy Jiu Jitsu. Naucza się również walki przyrządami takimi jak: tambo, bo, tanto. Obecnie ten system nauczany jest w dwóch kierunkach: sportowym oraz jako samoobrona. Inny ekspert od walki wręcz, mistrz USA w Judo i mistrz Karate Shukohkai – Bruce Tegner, stworzył w latach 60-tych poprzedniego stulecia ( XX wieku ) Jukado – nowoczesny system walki wręcz. Zawiera on elementy Jiu Jitsu, Karate i Aikido. Jako przyrządów używa się yawarę i tambo. Bruce Tegner przez wiele lat nauczał swojego systemu agentów FBI i policji. Elementy Jukado są nauczane w systemie Kem Vo Combat. W tym miejscu należy też wspomnieć o ekspercie Bradley Steiner, który na doświadczeniach E. A. Sykesa ( Defendo ) opracował w latach 70 – tych system Combato. W Kanadzie w latach 70 – tych założono federację International Modern Defendo, która kontynuuje prace nad rozwojem tego kierunku zarówno dla służb mundurowych, jak i dla cywili. Szefem i głównym szkoleniowcem jest Bill Wolfe. W latach 70 – tych na firmamencie sztuk walki pojawił się Bruce Lee, aktor, mistrz sztuk walki, wielki nowator. Dla wielu ekspertów sztuk walki postać kontrowersyjna. Na pewno jednego nie można odmówić Bruce Lee – potrafił pierwszy oficjalnie połączyć tradycyjne systemy ( Kung Fu ) z nowoczesnymi metodami nauczania wziętymi z boksu czy zapasów. Potrafił doskonale połączyć elementy różnych sztuk walki- czasami bardzo różniących się od siebie ( escrima, kung fu ving tsun, boks, Jiu Jitsu ). Obecnie instruktorzy Jeet Kune Do ( systemu walki Bruce Lee ), rozwinęli jego koncepcje. Ten system jest bardzo skuteczny i efektywny. Również opracowana jest wersja combat, dla służb mundurowych. Niezależnie od ww. kierunków, instruktorzy walki wręcz w jednostkach elitarnych amerykańskiej armii, takich jak Zielone Berety, NEVY SEALS, Rangers, Marines, Delta Force itp., opracowali systemy walki wręcz dopasowane do specyfiki danej formacji. Część instruktorów, po odejściu do cywila, rozpoczęła nauczanie walki wręcz w wersji nie militarnej. Takim przykładem może być szeroko reklamowany system SAFTA. Na zakończenie kilka słów o koreańskim systemie Hwarang Do, który stał się podstawą do utworzenia systemu walki wręcz dla grup specjalnych Rangersów i SEAL – 2. Ekspert Michael D. Echanis był prywatnym uczniem koreańskiego mistrza i spadkobiercy szkoły Hwarang Do, Joo Bang Lee. Jego system jest uznawany za jeden z najnowocześniejszych i bardzo praktycznych. Na zakończenie wypada mi wspomnieć o systemie Comativites, którego twórcą w latach 80 – tych był, m.in. instruktor policji i służb mundurowych, Jim Wagner. Stworzył on, wraz z innymi instruktorami walki wręcz w policji i w wojsku, organizację HSS Combatives. Ich system jest eklektycznym kierunkiem walki wręcz, który nastawiony jest na wszechstronne przygotowanie do służby pracownika służb mundurowych. Program Combatives jest realizowany w wielu jednostkach m.in. SWAT, FBI oraz jednostkach policji w wielu krajach. W roku 2002 został wprowadzony do użytku w jednostkach piechoty nowy program szkoleniowy, który opracował ekspert Brazylijskiego Jiu Jitsu- Matt Larsen. Nosi on nazwę Combatives, Field Manual FM 3 – 25,150 ( FM 21 – 150 ).

Azjatyckie systemy walki wręcz.
Szczerze mówiąc ( pisząc ) to temat rzeka. Cywilizacja Chin, Indii, Wietnamu, Korei, Tajlandii itd. jest bardzo stara. Kiedy w Europie Grecy tworzyli swoje miasta – państwa, w Azji w pełni rozkwitały cywilizacje. Tak popularne obecnie sztuki walki z tych rejonów przetrwały do dnia dzisiejszego dzięki temu, że stały się tradycją, elementem kultury powiązanym z prądami filozoficznymi i religijnymi. Oczywiście na przestrzeni wieków systemy te uległy zmianom, dopasowując się do wymagań danej epoki. Część z nich zaginęła bezpowrotnie. Te, które znamy obecnie, przetrwały próbę czasu i większości z nich od sztuki wojennej (combat ) udało się przejść do sztuk walki lub sportów walki. Część z nich, po pewnej modernizacji, stało się podstawą do opracowania nowych systemów typu combat. W pierwszej kolejności wymieniłbym Chiny, nie tylko ze względu na jedną z najstarszych kultur, ale również dlatego, że Kung Fu miało większy lub mniejszy wpływ na rozwój sztuk walki na terenie Azji. Trudno mi jednak coś więcej powiedzieć o systemach typu combat nauczanych w chińskiej armii. Z tego co wiem, w większości przypadków są to regionalne systemy dopracowane przez szkoleniowców do potrzeb danej jednostki. Jeżeli w okolicy znalazł się mistrz np. Choy Lee Fut, system szkolenia był dopasowany pod kątem tego kierunku. Inaczej jest w Wietnamie, gdzie w wielu jednostkach milicji, wojska czy organizacji paramilitarnych nauczany jest system combat w oparciu o Viet Vo Dao. W niektórych rejonach podstawę stanowią regionalne systemy takie jak np. Vo Binh Dinh, Vo Dan Toc itd. W Kem Vo Combat nauczane są elementy strategii z Viet Vo Dao oraz elementy walki pałką ( Viet Doan Con ). Następny obszar, który jest bardzo ciekawy ze względu na sztuki walki to Korea. Obecnie dwa odrębne państwa – Korea Południowa o prozachodniej orientacji oraz komunistyczna Korea Północna, istniały w przeszłości jako jeden organizm. Na tych terenach stworzono wiele ciekawych sztuk wojennych. Jednym z takich systemów był Hwarang Do. Po II wojnie światowej, na bazie strych systemów koreańskich i sztuk walki z Japonii czy Chin, utworzono wiele bardzo znanych obecnie kierunków. Tae Kwon Do, stworzone przez mistrza Choi Hong Hi, byłego gen. armii południowo koreańskiej, to mix koreańskich systemów i karate. Moo Duk Kwan, Kuk Sul Won zawierają elementy rodzime i chińskie. Hapkido to również połączenie koreańskich sztuk walki z elementami japońskiego Daito Ryu ( pierwowzoru Aikido ).W armii północnokoreańskiej walkę wręcz oparto na ww. systemach. Również ciekawy system ( zresztą propagowany również w Polsce kilka lat temu przez północnokoreańskich instruktorów ) powstał w Korei Północnej. Nosi on nazwę Kyok Sul. Do dzisiaj jest podstawą w szkoleniu combat w armii północnokoreańskiej. W Korei Południowej, w latach 80 – tych XX wieku, grupa mistrzów z sił specjalnych opracowała, specjalnie pod katem działań dywersyjnych, system Tu Kong Moo Sul – TKMS ( w wolnym przekładzie ten termin oznacza techniki walki specjalnej ). TKMS przyjął się także w USA, gdzie niektóre formacje typu SWAT, US Marshals czy FBI zaadaptowały go do swojego programu szkoleniowego. Tu Kong Moo Sul jest nauczany też w wersji dla cywilów w formie samoobrony. Japońskie sztuki walki stały się znane w Stanach Zjednoczonych i Europie za sprawą pokazów ekspertów i mistrzów Judo i Jiu Jitsu. Jednak pierwsi eksperci sztuk walki na tych kontynentach pochodzili z Chin i Wietnamu. Ukrywali oni znajomość posiadanych przez siebie umiejętności i nauczali jedynie swoich pobratymców. Tyle mojej dygresji. Wracając do japońskich sztuk walki, na pewno duży wpływ na systemy combat miały Jiu Jitsu i Ninjutsu. Jiu Jitsu w XIX wieku powoli traciło swoich zwolenników, przestało być systemem militarnym. Powolny upadek Jiu Jitsu zapoczątkowało Judo Kodokan – sztuka walki, którą stworzył mistrz Jigoro Kano. Judo powstało na bazie kilku szkół Jiu Jitsu. Zaletą judo był nowoczesny, jak na owe czasy, program szkolenia. Z czasem Judo stało się sportem i zatraciło swój militarny charakter. Opracowano co prawda w instytucie Kodokan system samoobrony pod nazwą Goshin jutsu no kata, ale nie stał się on systemem typowym dla combat. Lukę w kierunku combat zapełniły nowe kierunki, takie jak Karate czy zmodernizowane Jiu Jitsu i Aikido, które były podstawą do stworzenia militarnych kierunków walki wręcz. W 1954 oficer piechoty Chiba Sanchu opracował system combat dla wojska – Toshu Kakuto. Obecnie nauczane są zmodernizowane wersje tego programu. Dla policji opracowany został system Taiho Jutsu – gdzie głównie naucza się chwytów transportowych , taktyki eskortowania, kajdankowania. Ninjitsu – system walki wręcz, który obecnie traktowany jest bardziej komercyjnie i przedstawiany w filmach o niezbyt wysokich lotach, ma w zanadrzu bardzo skuteczne techniki. Od początku powstania , prawdopodobnie w XIII wieku, traktowany był jako typowy system bojowy, obdarty z filozofii i przygotowujący adepta na wyrafinowanego zabójcę. Ninja do perfekcji miał opanowane techniki walki wręcz oraz wszystkie inne umiejętności, których nie powstydziłby się współczesny komandos. Inny ciekawy rejon Azji to Filipiny – archipelag wysp w południowo – wschodniej części Azji. W 1511 r dla Hiszpanii tę ziemię odkrył Magellan, który zginął z rąk tubylców. Legendy głoszą, że został zabity przez wodza tubylców Lapu Lapu, pałkami, które obecnie używa się we współczesnych sztukach walki z Filipin.

 

BUSHI

Kodeks Bushido

Słowo samuraj znaczy „pełniący służbę”, słowo BUSHI – „wojownik”. Do XIX wieku żołnierzy określano w Japonii tym drugim słowem. Samurajowie mieli własną ziemię i mieszkali na niej, kiedy nie wojowali. Byli oni japońskimi odpowiednikami europejskich rycerzy. Mieszkali w zamkach-miastach i byli specjalnie opłacani. Oczekiwano od nich odwagi, lojalności i skromności. walczyli na koniach, a ich bronią miecze, lance i łuki. Gotowi byli raczej oddać życie niż poddać się na polu walki. Samuraj, który utracił w ten sposób honor rycerski, popełniał rytualne samobójstwo (seppuku), znane w Europie jako harakiri. Miecz był największą świętością i skarbem samuraja.

Bushido to wielka droga. Droga nie tolerująca odstępstw, ale dopuszczająca wiele swobody. Droga konserwatywna, ale trwanie w miejscu jest jej wbrew. Bushido to droga doskonała. Droga wojny dla miłujących pokój i droga pokoju dla wojowników.

Słowo „bushido” pochodzi od dwóch wyrazów: bushi – rycerz, samuraj oraz do – droga, nauka, sposób i po złączeniu znaczy tyle co droga samuraja, rycerza. Oprócz tego słowo do tłumaczone jest także jako powinność, moralność. W ten sposób bushido oznaczać może również „moralność samuraja”, „etyka rycerza”.

Bushido było moralnym kodeksem wojowników, który zawierał w sobie przede wszystkim elementy takich religii jak: buddyzm, konfucjanizm i shinto – narodowej religii Japonii. W bezpośrednim związku z kodeksem samuraja była tez medytacja zen, wyrabiająca u wojownika pewność siebie i zimna krew w obliczu śmierci. Bushido przejęło od zen idee surowej samokontroli. To właśnie panowanie nad sobą i swoimi emocjami uważane było powszechnie za najcenniejsze przymioty charakteru samuraja.

Do głównych zasad samurajskiej moralności zaliczano: wierność wobec pana, męstwo, odwagę i bezpośrednio związany z tym wysoki kunszt wojenny; uczciwość i prawość, prostotę i powściągliwość, pogardę dla wygód osobistych i pieniędzy.

W moralnym kodeksie samurajów wielka wagę przywiązywano również do katakiuchi – krwawej zemsty. Wierność wobec suzerena wymagała, aby zniewaga wyrządzona panu została bezwzględnie pomszczona. Umiejętność panowania nad sobą i kierowania nad swoimi uczuciami była u samurajów doprowadzona do doskonałości. Równowaga duchowa była ideałem bushido. O mistrzowskim opanowaniu własnych odczuć i olbrzymiej samokontroli świadczyć może chociażby obrzęd samobójstwa – seppuku. Odebranie sobie życia było uważane przez wojownika za najwznioślejszy czyn i najwyższy przejaw osobistego heroizmu.

Honor i sławę ceniono bardziej niż życie, dlatego kiedy na kartę stawiano jedno z tych pojęć, samuraj bez namysłu oddawał za nie życie. Nierzadko z powodu jednego słowa, które urażało dumę rycerza w ruch szły miecze. Z reguły takie starcia kończyły się śmiercią lub poważnym zranieniem jednego z walczących samurajów. Bushido wpajało wojownikom miłość do oręża. Broń miała dawać samurajowi poczucie pewności i jednocześnie poczucie odpowiedzialności. Zgodnie z etykietą rycerską pochopne posługiwanie się mieczem uważane było za ujmę na honorze. Plamę na honorze samuraj mógł zmyć tylko w jeden sposób – popełniając rytualne samobójstwo zwane „seppuku”.

Zasady Bushido to przede wszystkim siedem głównych wymagań jakie stawia kodeks Wojownikowi. Oto one:

  • Chugi – To umiejętność bezwzględnego oddania się sprawie i pokory wobec zwierzchników. Z drugiej strony jest to jednak brak takiego przywiązania do czegokolwiek, by się tego żałowało utraciwszy. Poświecenie siebie bez względu na to co ma się utrącić.
  • Gi – Absolutna równowaga ducha i myśli. Wojownik nie może nigdy dąć się wytrącić z równowagi. Nie ważne co robi. Irytacja, bądź zwątpienie to karygodna oznaka słabości.
  • Jin – Miłość i wola pomocy światu. Psychologia określa to mianem miłości agape – więcej daje, niż przyjmuje. Japończycy mówili, iż to miłość kosmiczna.
  • Makoto – To wiara w siebie i innych oraz, przede wszystkim, szczerość. Wojownik nie jest krętaczem – myśli i działa po prostu. Tak jak proste i opanowane są jego uczucia.
  • Mieyo – Do budowanie własne, doskonal postawy wobec świata. Wojownik na każdym kroku stara się być lepszy, a każdy regres uważa za wielkie niepowodzenie.
  • Rei – Grzeczność, kultura, odpowiednie zachowanie. Wojownik nie kala się niegodnym postępowaniem, ponieważ jest lepszy i to on stawiać może warunki.
  • Yu – Odwaga i brak strachu. Dzielność i męstwo w obronie własnych przekonań.

Hierarchia „grzechów” Bushi:

  • Złamanie zasady przestrzegania tradycji Samuraja.
  • Pozwalanie sobie na zniewagi i utrata twarzy.
  • Zadanie krzywdy za sytuacji wyjątkiem zemsty lub bitwy.
  • Litość dla wrogów.
  • Złodziejstwo i niedostojne zachowanie.
  • Zabijanie poza sytuacjami zemsty, lub walki. Okazywanie strachu.
  • Niewykonanie powierzonego zadania.
  • Nieposłuszeństwo Panu, złamanie słowa, poddanie się.
  • Nie pomszczenie zniewagi, zawód przyjaciela lub kolegi.
  • Zdrada Pana.

Po rewolucji 1868 roku i zniesieniu stanu rycerskiego, kodeks bushido również przestał istnieć.

Seppuku

Seppuku polegające na rozcięciu brzucha, nie jest pomysłem bushi. Zostało ono zaadaptowane ze zwyczajów Ajnów (pierwotnych mieszkańców północnej Japonii). Jako obyczaj bushi pojawiło się w czasach epoki Heian. Zaczęło być powszechnie stosowane dopiero w XII wieku. Seppuku stało się wtedy ucieczką przed niewolą lub podążaniem za zmarłym panem. Z czasem seppuku staje się sposobem obrony honoru. Kiedy klasa samurajów zaczyna funkcjonować samodzielnie, seppuku staje się jej przywilejem. Powstają dziesiątki szkół jak najefektywniej odbyć tę ceremonię. W końcu wykształcił się zwyczaj, który w wypadku każdej szkoły zawierał trzy podstawowe punkty:

  • należało upaść twarzą do przodu,
  • w pozycji siedzącej rozcinano brzuch w kształcie litery X, przy czym pierwsze cięcie wykonywano zwykle od lewej strony do prawej,
  • w celu skrócenia cierpienia wprowadzano osobę kaishaku, który mieczem ścinał ofierze głowę brzuch rozcinano przy pomocy krótkiego miecza lub ostrego bambusa.

W okresie panowania Tokugawów seppuku stało się również karą wymierzaną przez sądy samurajom. Jeżeli winowajca popełnił samobójstwo przed wyrokiem sądu, zasługiwał na honorowy pogrzeb.

Przykłady rodzajów cięć wykonywanych w czasie seppuku.

Nauka bushi

Wraz z ukończeniem piątego roku życia dzieci w rodzinach bushi oswajano z rzemiosłem wojskowym. Poprzez prezenty w postaci miniatur prawdziwego oręża, udział w świętach upamiętniających historyczne boje i zwycięstwa, gdzie prezentowano prawdziwe uzbrojenie, pokazy technik walki w formie turniejów, uczono je kochać atrybuty stanu bushi. W procesie wychowawczym koncentrowano się na trzech zagadnieniach: wychowaniu człowieka silnego fizycznie, znającego sztukę wojenną, stosującego się do zasad moralnych swojej klasy.

Teoretycznie syn szedł w ślady ojca, tj. pozostawał na służbie w tym samym klanie. Ale po osiągnięciu pełnoletności, wybitnie uzdolnione jednostki wyruszały na wędrówkę po kraju. Istniała wtedy całkiem realna możliwość otrzymania od innych klanów propozycji służby. Zwykle pierwszym nauczycielem młodego człowieka był jego ojciec. Wiele młodzieży korzystało jednak z klasztorów, gdzie mnichami byli doświadczeni mistrzowie sztuk wojennych. Działało też wiele szkół walki popieranych i sponsorowanych przez możnych ówczesnej Japonii. Taki szeroki wachlarz sposobów oddziaływania na młodego człowieka, popieranych często przykładem własnym nauczyciela, przynosił oczekiwane rezultaty. W zależności od rangi bushi, zakres nauki obejmował równierz wiedzę z zakresu literatury, historii, kaligrafii, a także taktyki i dowodzenia dużymi oddziałami. Kiedy dzieci osiągały pełnoletność, otrzymywały atrybuty swojego stanu – chłopcy dwa prawdziwe miecze, a dziewczęta krótki sztylet.

„Miecz jest duszą samuraja;
Jeżeli ktoś o nim zapomni lub go utraci
nie będzie mu to odpuszczone”

fragment testamentu szoguna Ieyasu Tokugawa

Niektóre współczesne modyfikacje tradycyjnych sztuk walk:  kickboxing, combat, modern ju-jitsu, brazylijskie jiu-jitsu (bjj), mma (mixed martial arts), krav maga, sistiema, jukado, judo, aikido, taekwondo, jet kune d0.

Dodaj komentarz