AIKI-JITSU

AIKI-JITSU

Charakterystyka systemu
Aiki-Jitsu jest sztuką walki wywodzącą się z Japonii, której podstawy techniczne powstały przeszło tysiąc lat temu. W sferze czysto fizycznej używa się bloków, unieruchomień i rzutów. Na poziomie technicznym jest to sztuka w której praktykuje się formy wywodzące się ze starojapońskich szkół jujutsu, zapożyczone są również formy pochodzące z ken jutsu czyli sztuki posługiwania się mieczem. Aikijujutsu nie jest statyczną sztuką walki, ogromne znaczenie mają w niej dynamiczne ruchy całego ciała. Podstawową zasadą jest wykorzystanie siły przeciwnika. Osoba broniąca się próbuje przejąć kontrolę nad przeciwnikiem atakującym frontalnie, starając się wykorzystać jego samego oraz wykorzystując ruchy koliste. Jeżeli ten sposób obrony jest zablokowany przez napastnika broniący może w pewnych sytuacjach wykonać rzut lub zastosować techniki kontrolujące (osae waza). Unikane jest nadmierne wykorzystywanie siły. W zasadzie aikijujutsu jest sztuką walki o charakterze defensywnym. Aikijujutsu jest bierne aż do momentu wystąpienia ataku. Tylko wtedy akcja może być wykonana. Praktyka aikijujutsu zawiera w sobie dużą ilość technik ręcznych – obrony gołymi rękami, lub przeciwko broniom: ken jutsu, iai jutsu, bo i jo jutsu itp. W treningu aikijujutsu wykorzystuje się: bokken (drewniany miecz), tanto (nóż), tambo (pałka o dł. 30-35 cm), jo (kij dł. do 130 cm). Broń wykonana jest z drewna aby uniknąć zranienia partnera. Praktyka z broniom uczy prawidłowego poruszania się, efektywnego dystansu i realnego kierunku ataku w walce. Obrona rękami jest bezpośrednia, racjonalna, realna i skuteczna we wszystkiego rodzaju ataków. Styl aikijujutsu jest krótki, estetyczny i może być dowolnie wzmocniony. Sztuka ta dąży do poszukiwania wewnętrznego stanu AIKI w swej pierwotnej formie.

Historia Aiki – Jitsu
Aiki Jitsu jest sztuką walki wywodzącą się z Japonii, której podstawy techniczne powstały przeszło tysiąc lat temu dla celów wojskowych. W sferze czysto fizycznej używa się bloków, unieruchomień i rzutów. Na poziomie technicznym jest to sztuka w której praktykuje się formy wywodzące się ze staro japońskich szkół JuJutsu, zapożyczone są również formy pochodzące z Ken Jutsu czyli sztuki posługiwania się mieczem.

Nazwę Aiki Jitsu przetłumaczyć można jako technikę (jitsu) skoncentrowanej, zharmonizowanej (ai) świadomości, względnie ducha lub umysłu (ki). Termin aiki, podobnie jak ju, wskazuje na sposób wykonania techniki i metodę użycia w walce ciała. Cała koncepcja aiki obraca się wokół stosowania wewnętrznej energii ki w harmonii ai z różnymi wymaganiami i okolicznościami towarzyszącymi walce. Poprzez „złączenia” własnej strategii z działaniami przeciwnika możliwe stawało się kontrolowanie zarówno jego samego, jak i przebiegu całego starcia. Ze względu na to, że większość tych metod zanikała, nie możemy dzisiaj niestety stwierdzić nic pewnego na temat tego, jak osiągano ten cel od strony technicznej.

Za założyciela systemu Aiki JuJutsu uważa się wybitnego wodza japońskiego średniowiecza Yoshimitsu Minamoto (1056-1127), który dokonał tego w pierwszej połowie XII wieku Minamoto (inna wymowa tego nazwiska to Genji) wywodzącym się od księcia Sadazumi, syna cesarza Seiwa panującego w latach 858-876. Następnie kultywowany przez boczną linię rodu Minamoto, pochodzącą od syna założyciela stylu – Yoshikiyo Minamoto, który osiedlił się w prowincji Kai i przybrał nazwisko Takeda. System pierwotnie nazywany Aiki-Jitsu (używano zresztą różnych nazw) rozwijany wewnątrz klanu przetrwał w jedności do XVI wieku. Na wiek ten przypada szczyt potęgi rodu Takeda, a to za sprawą wybitnej postaci znakomitego wodza i polityka Shingena Takedy (1521-1573), który znacznie rozszerzył granicę swego księstwa i pretendował do zjednoczenia pod swym panowaniem całej Japonii. Po śmierci Shingena jego syn i następca Katsuyori Takeda (1546-1582) pozbawiony tak wybitnych zdolności militarnych, dał się wciągnąć w nową wojnę z Tokugawą. W bitwie pod Nagashino w 1575 roku siły Tokugawy dzięki przewadze liczebnej , zadały druzgocącą klęskę armii rodu Takeda. Cios ostateczny zadano Takedom wkraczając do ich macierzystej prowincji Kai. W toku kampanii 1581-1582 reszta armii tego rodu została pokonana a sam Katsuyori popełnił samobójstwo. W wyniku klęski klanu Aiki Jitsu rozpadło się na dwie główne gałęzie: Takeda-ryu (wywodzącą się od młodszego brata Shingen’a Takedy – Nabukado Takedy) i Daito-ryu (wywodzącą się od młodszego syna Shingen’a – Kunitsugu Takedy). Do XIX wieku do pełnej wiedzy w Aiki Jitsu dopuszczano jedynie członków szeroko pojętego klanu Takeda. Wyjątkiem stał się Sokaku Takedy (1859-1943). Zdecydował się na rozpowszechnienie, dotąd rodzinnego stylu poza swym rodem.

O sensei Sokaku Takeda,
Daito Ryu Aiki Jitsu
Takeda Sokaku był powszechnie krytykowany za swój nieznośny charakter, arogancję i nieprzystosowanie do nowych czasów. Aby zrozumieć tego człowieka, trzeba wiedzieć, że wychowany przez wojowników z klanu Takeda, nigdy nie zaakceptował nowych czasów. Do końca swych dni pozostał dumnym bushi, być może ostatnim prawdziwym samurajem. i nadał stylowi jego obecną nazwę, by oddać hołd pamięci przodków. Nazwa brzmi „Daito-ryu Aikijujutsu”. Pośród licznych uczniów Sokaku Takedy był jeden z wyjątkowymi zdolnościami: Morihei Ueshiba (1883-1969). Mistrz Morihei Ueshiba modyfikując DAITO RYU, wyeliminował niebezpieczne techniki, czyniąc z niego sztukę walki współczesnej, wychowawczej i duchowej. Przyczyniło się to do wzrostu popularności jego szkoły. Tak powstało AIKIDO.

 

O sensei Morihei Ueshiba,
uczeń Sokaku Takedy. Twórca Aikido
Obecnie Aiki Jitsu propagowane jest w olbrzymiej ilości styli i odmian: Yoseikan, Aikibudo oraz Hakko-ryu. Podstawowe linie Aiki Jitsu to do dziś funkcjonujące style: Daito-ryu oraz Takeda-ryu.

Metody wykonania technik:
Daitoryu JuJutsu, Daitoryu Aiki JuJutsu, Daitoryu Aiki no Jutsu

Podobnie jak istnieją trzy formy ćwiczenia technik: z pozycji stojącej, siedzącej i mieszanej, tak też istnieją trzy różne metody wykonywania technik i kontrolowania przeciwnika. Daitoryu JuJutsu opiera się głównie na atemi, czyli uderzeniach lub kopnięciach wymierzonych w czułe punkty ciała przeciwnika. Daitoryu Aiki JuJutsu jest metodą łączącą atemi z technikami aiki. Daitoryu Aiki no Jutsu polega przede wszystkim na technikach aiki.

Daitoryu JuJutsu jest systemem przeznaczonym głównie dla ludzi młodych, w którym atemi wykonuje się z pełną siłą, a stawy przeciwnika atakuje się najprostszymi metodami. techniki te są bardzo dobre jako forma treningu podstawowego. techniki Daitoryu Aiki JuJutsu łączące atemi z zasadami aiki są odpowiednie dla ludzi starszych. Nacisk kładzie się tutaj nie na brutalną kontrolę przeciwnika, a na bardziej skomplikowane dźwignie uelastyczniającej stawy partnera. W przeciwieństwie do niezwykle silnych kontrataków i mocnych dźwigni charakteryzujących dwa poprzednie systemy, w technikach Daitoryu Aiki no Jutsu ruch zostaje sprowadzony do minimum, a kontrola polega przeciwnika odbywa się przy użyciu siły psychicznej, a nie fizycznej. Na tym też polega istota Daitoryu.

Morihei Ueshiba
Morihei urodził się 14 grudnia 1883r w Tanabe na wyspie Honsiu. Był jedynym mężczyzną z piątki rodzeństwa. Po ojcu miał zdecydowany charakter a po matce odziedziczył zainteresowanie religią i sztuką. Jako dziecko nie lubił przebywać z innymi dziećmi na zabawach podwórzowych, wolał siedzieć w domu i czytać religijne historie o buddyjskich cudach. Tak zalągł się w nim pomysł zostania duchownym. Zaczął studiować Zen i chińską klasykę. Ojcu nie bardzo się to podobało i nakłonił go do ćwiczeń fizycznych – pływania i sumo. Po szkole elementarnej zaczął pracować w urzędzie podatkowym. Później w wieku 18 stu lat wyjeżdza do Tokio i tam otwiera sklepik z materiałami piśmienniczymi i książkami. Na nowo zaczyna praktykę Kito Ryu ju jitsu i Shinkage Ryu. Niestety ale intensywny tryb życia doprowadza go do choroby Beri – beri. Długi czas musi się kurować leżąc w łóżku. W czasie rekonwalescencji zaczyna spacerować i w końcu biegać. W 1903 roku wybucha wojna rosyjsko – japońska, Ueshiba zostaje przydzielony do pułku w Osace. Był bardzo odważny i energiczny – zostaje awansowany do stopnia sierżanta. Po wojnie wraca do pracy na roli i kontynuuje naukę sztuk walk. W 1908 roku dostaje dyplom nauczyciela sztuki walki mieczem – Yagyu ryu. Silne piętno wywarła na nim wojna i pomimo surowej powierzchowności miał bardzo wrażliwą psychikę, uwidoczniło się to w tym, że stał się wybuchowy i nerwowy. Często miewał napady depresji. Nocami medytował, przeprowadzał misogi i głodówki. Aby wyprowadzić syna z tego stanu ojciec stworzył na terenie swojej posiadłości dojo i zaprosił do nauki znanego nauczyciela Ju jitsu – Takaki Kiyoichi. Przyniosło to bardzo dobry skutek – Ueshiba przestaje mieć depresję. W 1910 roku Japonia ogłasza komunikat zachęcający do osiedlania się na niezamieszkałych terenach Hokkaido. Ueshiba zbiera ok. 80 osób i wyjeżdża na Hokkaido zakładając miasteczko Shirataki. Niestety wszyscy osadnicy zaczęli obwiniać Ueshibę, że to on wyrwał ich z dobrobytu i wprowadził w nędzę. Po pewnym czasie jednak wykorzystano drewno jako główny produkt eksportowy i życie staje się lżejsze. Ueshiba czując się odpowiedzialny za niepowodzenia wyszukuje najróżniejsze metody zarobku. Rozwija handel drewnem i hodowlę mięty. W 1915 roku spotyka na Hokkaido głównego swojego nauczyciela sztuk walk – Sokaku Takedę.. zaczyna uczyć się Daito ryu Aikijitsu. Takeda jest bardzo surowym nauczycielem i wyznacza jeden dzień na naukę jednej techniki i 15 jenów płaconych za każdą nauczona technikę. Oprócz tego Ueshiba zapewniał mieszkanie i wyżywienie dla Takedy. Uczył się u Takedy 100 dni i wydał na to prawie cały majątek. Dużo też ćwiczy sam. Od 1917 roku zaczyna towarzyszyć Takedzie w jego podróżach i jest jego asystentem. W listopadzie 1919 roku Ueshiba dowiaduje się o śmiertelnej chorobie swojego ojca. Bardzo tym zaaferowany sprzedaje swój majątek i część oddaje Takedzie a z resztą wraca do Tanabe. W czasie tej drogi jest targany rozpaczą i zatrzymuje się w Ayabe, gdzie właśnie przebywa Onisaburo Deguchi – twórca religii, która wywarła szokujące wrażenie na Ueshibie – Omoto Kyo. Zostaje u Onisaburo 3 dni i modli się o zdrowie ojca. Przy okazji uspokaja się i jest pod coraz większym wrażeniem Deguchiego. Ueshiba kontynuuje powrót do domu i spóźnia się dwa dni. Ojciec już nie żyje. Jest to straszny cios dla Morihei’a. Zmienia to całe jego życie – poświęca się całkowicie sztukom walki. Przez kilka miesięcy zapamiętale ćwiczy i w końcu oświadcza, że sprzedaje ziemie ojca i przenosi się do Ayabe, aby kontynuować naukę Omoto Kyo. Jest to rok 1920 – prawdopodobnie najstraszniejszy rok dla Morihei’a, bo zaraz po śmierci ojca umierają także jego dwaj synowie. W Ayabe zostaje asystentem Deguchiego i otwiera Dojo „Ueshiba yuku” gdzie naucza Daito ryu Aikijitsu. W 1921 roku rodzi się jego syn Kisshomaru, a w 1922 dostaje w końcu dyplom zezwalający na pełne i samodzielne nauczanie Daito ryu i Shinkage ryu. W 1924 Deguchi wymyślił plan utworzenia „Królestwa pokoju” w Mongolii. Swój plan przekazał Ueshibie i 13 lutego grupa zwolenników Deguchiego wyjeżdża potajemnie do Chin. Deguchi ogłosił się Dalai Lamą i wcieleniem Buddy Maiterii. Niestety ale Chińczykom grupa wydała się podejrzana i zrobiono na nich obławę., złapano i skazano na śmierć Na szczęście japoński konsul wstawia się za nimi i grupa wraca do Japonii jako bohaterzy. Ueshiba wraca do Ayabe i intensywnie ćwiczy. W tym też roku uzyskuje dyplom ukończenia szkoły walką Yari. Pod wpływem Deguchiego Ueshiba zmienia swoje podejście do Daito ryu do tego stopnia, że Takeda zabrania używania nazwy Daito Ueshibie. 1925 rok to czas „Oświecenia” Ueshiby i kodyfikacja zasad Aikido jako harmonii miedzy światem materialnym a duchowym. Zaczyna jeździć po Japonii i jest zaproszony przez swojego sponsora admirała Takeshitę do Tokio i naucza cesarską gwardię. Na początku 1927 roku wyjeżdża na stałe z Ayabe do Tokio. Przy pomocy sponsorów w rezydencji księcia Shimizu tworzy swoje Dojo. Ćwiczy u niego bardzo wielu wpływowych postaci japońskiej arystokracji. Odwiedza go prywatnie twórca Judo – Jigoro Kano i przysyła do Ueshiby swoich najlepszych uczniów. W kwietniu 1931 roku zakończono budowę Kobukanu w Ushigome i w tym dojo na stałe mieszkało ok. 40 uchi deshi. Mimo że był to jeden z najlepszych okresów działalności Ueshiby to był problem z Kisshomaru, który nie przejawiał żadnych chęci aby praktykować Aikido. Dlatego Morihei zaadoptował Kiyoshi Tanakę – mistrza miecza. Ale niestety Tanaka po kilku latach przestał zajmować się Aikido. W roku 1931 zawitał do dojo Rinjiro Shirata i ćwiczył 5 lat Aikido /pośmiertnie posiada 10 Dan Aikido/ W 1932 roku zostaje stworzone Stowarzyszenie Doskonalenia Budo i Ueshiba zostaje jego przewodniczącym. Był w tym czasie często w rozjazdach bo filie kwitły jedna po drugiej. Tak, że w końcu 1939 roku przekształcono Kobukan w Fundację Kobukai i wtedy do szkoły Ueshiby przystąpili Kisaburo Osawa i Koichi Tohei. W 1941 sale Kobukanu pustoszeją z powodu powołań uczniów do służby wojskowej aby służyli jako żołnierze II Wojny Światowej. Morihei przekazuje swoje dojo Kisshomaru i sam przenosi się na wieś do Iwama, gdzie jest obecnie Świątynia Aiki, którą nadzorował do swej śmierci Morihiro Saito. Od tego też czasu oficjalnie sztukę Ueshiby zaczyna się nazywać Aikido. Lata 1942 – 1952 to klasyfikacja i systematyka technik Aikido i filozofii tej sztuki. W listopadzie 1945 roku odbyła się narada na której zmieniono nazwę Kobukai na Aikikai i wybrano nowy zarząd. Późniejsze lata to ekspansja Aikido do krajów zachodnich. Do Ameryki wyjeżdża K. Tohei; do Francji wyjeżdża Minoru Mochizuki… M. Ueshiba do śmierci mieszkał w Iwama i do końca życia udoskonalał swe techniki, czego już nie można powiedzieć o kontynuatorach linii Aikikai. Zmarł na raka wątroby 26 kwietnia 1969 a dwa miesiące później umiera żona Morihei – Hatsu Ueshiba.

Dodaj komentarz